สวัสดีวันจันทร์: บทเรียนซ่อมแซมใจสไตล์ ‘เปเล่’ วิธีสลัดทิ้ง ‘ลูกที่ยิงไม่เข้า’

“ผมยิงประตูได้มากกว่าหนึ่งพันประตูในชีวิตของผม แต่สิ่งที่ผู้คนมักจะพูดถึงกับผมเสมอ ก็คือประตูที่ผมยิงไม่เข้า”

ประโยคคลาสสิกปนตลกร้ายของ ‘เปเล่’ (Pelé) หรือ ‘เอดซัน อารังชีส ดู นาซีเมนตู’ ราชาลูกหนังโลกผู้ล่วงลับ คือข้อคิดสะกิดใจที่ยอดเยี่ยมที่สุดสำหรับการเริ่มต้นคอลัมน์ ‘สวัสดีวันจันทร์’ ในเช้าวันนี้ เพราะในโลกของการทำงานจริง หลายครั้งเรามักจะปล่อยให้ ‘ความผิดพลาดเพียงครั้งเดียว’ เข้ามาครอบงำจิตใจและบดบังความตั้งใจในการเริ่มต้นสัปดาห์ใหม่ ทั้งที่จริง ๆ แล้วเราอาจจะทำเรื่องดี ๆ ประสบความสำเร็จมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วนก็ตาม

หากจะพูดถึงความยอดเยี่ยมในอาชีพการงาน คงไม่มีใครปฏิเสธว่าเปเล่คือสัญลักษณ์แห่งความสมบูรณ์แบบระดับ ‘ราชา’ (O Rei) ตลอดเส้นทางการค้าแข้งกว่าสองทศวรรษ เขาสร้างผลงานถล่มทลายรวมกว่า 1,281 ประตู จากการลงสนาม 1,363 นัด ซึ่งได้รับการยอมรับโดยสมาคมฟุตบอลนานาชาติ (FIFA) และกินเนสส์เวิลด์เรคคอร์ด ทว่าสัจธรรมที่เปเล่ค้นพบในวันที่เขากลายเป็นหนึ่งในบุคคลที่มีชื่อเสียงที่สุดในโลกก็คือ ไม่ว่าเขาจะเดินทางไปที่ไหน สื่อมวลชนและแฟนบอลมักจะเดินเข้ามาทักทายและชวนพูดคุยด้วยความตื่นเต้นถึง ‘ลูกที่เขายิงไม่เข้า’ ลูกนั้นอยู่เสมอ

เหตุการณ์ ‘ยิงไม่เข้า’ ครั้งประวัติศาสตร์นั้น ต้องย้อนเวลากลับไปในศึกฟุตบอลโลกปี 1970 ที่ประเทศเม็กซิโก ในรอบแบ่งกลุ่ม นัดหยุดโลกที่ทีมชาติบราซิลต้องโคจรมาพบกับแชมป์เก่าอย่างทีมชาติอังกฤษ บรรยากาศในสนามเต็มไปด้วยความตึงเครียดและการขับเคี่ยวอย่างหนักหน่วง เปรียบเสมือนภาพจำลองของคนทำงานในโปรเจกต์สำคัญที่ต่างฝ่ายต่างงัดความสามารถ กลยุทธ์ และความแข็งแกร่งที่ดีที่สุดในชีวิตออกมาปะทะกันอย่างไม่มีใครยอมใคร

ในช่วงเวลานั้น จังหวะประวัติศาสตร์ก็เกิดขึ้นเมื่อ แฟนบอลได้เห็นเปเล่แสดงทักษะอันเหนือชั้นด้วยการสปริงตัวเทกตัวลอยขึ้นกลางอากาศอย่างสง่างาม เขาลอยตัวได้สูงกว่ากองหลังอังกฤษเพื่อรอรับลูกเปิดขวางสนามจาก ‘แชร์ซินโญ่’ (Jairzinho) ก่อนจะสะบัดหัวโหม่งบอลพุ่งกดลงพื้นอย่างรุนแรงและเฉียบคม บอลพุ่งตรงดิ่งเบียดเสาแรกชนิดที่คนดูทั้งสนามรวมถึงตัวเปเล่เองก็คิดว่านี่ต้องเป็นประตูร้อยเปอร์เซ็นต์อย่างแน่นอน

แต่แล้วสิ่งที่เป็นไปไม่ได้ก็เกิดขึ้น เมื่อ ‘กอร์ดอน แบงก์ส’ (Gordon Banks) ผู้รักษาประตูระดับตำนานของอังกฤษ แสดงปฏิกิริยาตอบสนองหน้าปากประตูที่เร็วเหนือมนุษย์ บินไปปัดบอลเด้งข้ามคานออกไปได้อย่างปาฏิหาริย์ 

จังหวะปัดลูกโหม่งของเปเล่ในวันนั้นได้รับการยกย่องจากวงการฟุตบอลทั่วโลกและถูกขนานนามว่าเป็น ‘การเซฟแห่งศตวรรษ’ (Save of the Century) ซึ่งทำให้เปเล่พลาดโอกาสทองและไม่สามารถทำประตูในจังหวะนั้นได้สำเร็จ

ในชีวิตการทำงานของเราก็ไม่ต่างกันเลยค่ะ หลายครั้งที่เราพยายามทุ่มเททำงานอย่างหนักหน่วง รักษายอดขายปิดดีลสำเร็จ รังสรรค์ผลงานที่ดีเยี่ยมเพื่อองค์กรมาแล้วนับครั้งไม่ถ้วน แต่เมื่อวันหนึ่งเกิดจังหวะ ‘งานหลุด’ หรือโปรเจกต์ไม่ได้เป็นไปตามเป้าเพราะปัจจัยที่เราควบคุมไม่ได้ สปอตไลท์และความสนใจของผู้คนรอบตัว รวมถึงความกังวลในใจเราเอง มักจะรุมจับจ้องและฉายแสงไปที่ ‘ความผิดพลาดเพียงครั้งเดียว’ นั้น จนทำให้เรารู้สึกหมดพลัง

สิ่งหนึ่งที่คนทำงานต้องตระหนักให้ดีคือ บางครั้งการที่เรา ‘พลาดเป้าหมาย’  ไม่ได้แปลว่าเราไม่มีความสามารถ หรือเราเตรียมตัวมาไม่ดีพอ เปเล่โหม่งลูกนั้นได้อย่างสมบูรณ์แบบไร้ที่ติ แต่ที่มันไม่เป็นประตูเพราะฝั่งตรงข้ามมีผู้รักษาประตูที่เก่งกาจระดับโลกมาเซฟไว้ต่างหาก ในชีวิตการทำงานจริงก็เช่นกัน บางคราวที่เราเสนอไอเดียแล้วไม่ผ่าน หรือปิดการขายไม่ได้ มันอาจจะเกิดจากสถานการณ์ตลาดที่เปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว หรือคู่แข่งที่แข็งแกร่งทำผลงานได้ดีกว่าในจังหวะนั้น ไม่ใช่เพราะศักยภาพของเราลดลงแต่อย่างใด

ทัศนคติต่อความผิดพลาดที่เราควรเรียนรู้จากราชาลูกหนังในเหตุการณ์นี้คือ การยอมรับความจริงด้วยหัวใจของนักกีฬาที่แท้จริง เปเล่ไม่ได้แสดงอาการเกรี้ยวกราดหรือท้อแท้หลังจากจังหวะนั้น แต่เขากลับยิ้มและเดินไปกอดร่วมแสดงความยินดีกับคู่แข่ง พร้อมกับกล่าวประโยคระดับตำนานหลังเกมว่า “วันนี้ผมยิงประตูได้นะ แต่กอร์ดอน แบงก์ส ดันเซฟมันไว้ได้” การให้เกียรติและยอมรับความยอดเยี่ยมของอุปสรรคหรือความท้าทายหน้างาน จะช่วยให้เราปล่อยวางความตึงเครียด และมีกำลังใจที่จะสู้ต่อโดยไม่จมดิ่งอยู่กับความรู้สึกผิดพลาด

ที่น่าสนใจคือ แม้ลูกนั้นจะยิงไม่เข้า แต่สุดท้ายทีมชาติบราซิลก็ยังคงคว้าชัยชนะในเกมนั้นได้สำเร็จด้วยสกอร์ 1-0 และเดินหน้าต่อไปจนกระทั่งคว้าแชมป์โลกในปี 1970 มาครองได้ในที่สุด ยิ่งไปกว่านั้น ลูกโหม่งที่ถูกเซฟลูกนี้ยังกลายเป็นภาพจำและเรื่องเล่าที่งดงามที่สุดหน้าหนึ่งในประวัติศาสตร์ฟุตบอลที่ผู้คนยังคงพูดถึงด้วยความเคารพรัก ความพยายามที่ยังไปไม่ถึงเป้าหมายในวันนี้ของคุณ ก็อาจจะกลายเป็นบทเรียนและแรงบันดาลใจที่ส่งต่อคุณค่าอันยิ่งใหญ่ให้แก่เพื่อนร่วมทีมในองค์กรได้เช่นเดียวกัน

ในเช้าวันจันทร์แสนสดใสนี้ ขอให้พวกเราก้าวข้ามผ่านความกังวลของ ‘ลูกที่ยิงไม่เข้า’ ในสัปดาห์ที่แล้วไปให้หมดสิ้น จงตระหนักในคุณค่าและภูมิใจใน ‘ประตูแห่งความสำเร็จ’ นับพันที่คุณเคยสร้างสรรค์ขึ้นมาในอดีต วิ่งเข้าหาโอกาสใหม่ ๆ ด้วยความมั่นใจเต็มร้อย และพร้อมที่จะร่วมกันสร้างสรรค์ ‘เกมที่สวยงาม’ ในสัปดาห์ทำงานนี้ไปด้วยกัน

 

สวัสดีวันจันทร์ค่ะ

พาฝัน ศรีเริงหล้า