“ผู้นำ สร้างแรงบันดาลใจ ผู้จัดการบางคนกลับทำให้เรื่องต่าง ๆ ยุ่งเหยิง”

“ผู้นำ...สร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนด้วยวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนว่าเราจะทำสิ่งต่าง ๆ ให้ดีขึ้นได้อย่างไร ในทางกลับกัน ผู้จัดการบางคนกลับทำให้เรื่องต่าง ๆ ยุ่งเหยิงด้วยความซับซ้อนและรายละเอียดที่ไร้สาระ”

ประโยคของ ‘แจ็ค เวลช์’ อดีตซีอีโอแห่ง General Electric คือความจริงที่สะท้อนชีวิตการทำงานได้อย่างตรงจุด

ในยุคที่องค์กรต้องเผชิญกับความผันผวนและวิกฤตซ้อนวิกฤตที่คาดเดาไม่ได้ หลายบริษัทเผลอสร้างวัฒนธรรมที่บีบให้หัวหน้างานต้องลงไปควบคุมทุกกระเบียดนิ้ว ความพยายามจะควบคุมความไม่แน่นอนนั้นกลับผลิต ‘ผู้จัดการ’ ที่หมกมุ่นกับกฎระเบียบและความซับซ้อน แทนที่จะสร้าง ‘ผู้นำ’ ที่ขับเคลื่อนทีมได้จริง

สาเหตุที่ออฟฟิศหลายแห่งเต็มไปด้วยขั้นตอนยุ่บยั่บ มาจากผู้จัดการที่เอาความซับซ้อนไปตีความผิด ๆ ว่าคือความฉลาดและการควบคุมที่เหนือกว่า พวกเขาหมกมุ่นอยู่กับการตั้งคำถาม ตรวจสอบ และจู้จี้จุกจิกจนกระบวนการทำงานช้าลง การสร้างความซับซ้อนกลายเป็นเกราะกำบังที่ทำให้รู้สึกปลอดภัย แต่ในความเป็นจริง มันกลับเป็นกำแพงที่กีดกั้นศักยภาพของทีมงานโดยแท้

ผลกระทบของการ Micromanagement นั้นร้ายแรงกว่าที่คิด นอกจากองค์กรจะอุ้ยอ้ายและช้าลงแล้ว มันยังทำลายแรงบันดาลใจและความคิดสร้างสรรค์ของพนักงานไปจนหมด เวลช์เชื่อมั่นในความรวดเร็วและความเรียบง่าย เพราะเมื่อพนักงานต้องใช้พลังงานไปกับการทำรายงานเพื่อตอบคำถามหยุมหยิม แรงขับเคลื่อนที่จะทุ่มเทกับงานจริง ๆ ก็เลือนหายไปเอง

 

อีกหนึ่งกับดักที่องค์กรมักมองข้ามคือการปล่อยให้คนเก่งที่สร้างบรรยากาศเป็นพิษเติบโต เป็นผู้จัดการประเภทที่ทำยอดได้ทะลุเป้าแต่ไม่ยึดถือค่านิยมขององค์กร พวกเขามักเป็นเผด็จการและใช้วิธีบีบบังคับแทนการสร้างแรงบันดาลใจ หลายองค์กรทนกับคนเหล่านี้เพราะผลงานระยะสั้นดี แต่สำหรับเวลช์แล้ว คนกลุ่มนี้คือตัวทำลายทีมเวิร์กในระยะยาว และต้องถูกเอาออกโดยไม่จำเป็นต้องมานั่งคุยเรื่องตัวเลขผลงานด้วยซ้ำ

แล้ว ‘ผู้นำ’ ที่แท้จริงหน้าตาเป็นอย่างไร? 

สำหรับเวลช์ คุณสมบัติสำคัญที่สุดคือการมีวิสัยทัศน์ที่เรียบง่าย ชัดเจน และสื่อสารได้อย่างตรงไปตรงมา ไม่ว่าไอเดียจะยิ่งใหญ่แค่ไหน มันต้องเป็นสิ่งที่อธิบายให้คนแปลกหน้าในงานปาร์ตี้เข้าใจได้ง่าย ๆ การทำเรื่องยากให้เป็นเรื่องง่ายต่างหากคือความฉลาดที่แท้จริง

เพื่อพัฒนาผู้นำที่เก่งกาจ เวลช์สร้างกรอบ ‘กฎ 4E’ ขึ้นมา ได้แก่ Energy คือการมีพลังงานเชิงบวกล้นเหลือและพร้อมรับความเปลี่ยนแปลง Energize คือความสามารถในการจุดประกายและส่งต่อความกระตือรือร้นให้ทีม Edge คือความเฉียบขาดในการตัดสินใจเรื่องยากโดยไม่โลเล และ Execution คือการนำวิสัยทัศน์ไปปฏิบัติจริงและส่งมอบผลลัพธ์ได้สม่ำเสมอ

กฎ 4E จะไม่สมบูรณ์หากขาด ‘1P’ หรือ Passion ความหลงใหลในงานอย่างแท้จริง ผู้นำที่ยอดเยี่ยมต้องมีความสุขและใส่ใจอย่างลึกซึ้งที่จะเห็นทั้งตัวเอง เพื่อนร่วมงาน และองค์กรเติบโตไปด้วยกัน คนที่มี Passion จะกระหายเรียนรู้และพัฒนาตัวเองทุกวัน ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการสร้างองค์กรแห่งการเรียนรู้ในระยะยาว

เมื่อมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนแล้ว ขั้นต่อไปคือการสร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อให้ทีมแสดงศักยภาพได้เต็มที่ เวลช์นำเสนอแนวคิด ‘Boundarylessness’ หรือองค์กรไร้พรมแดน คือการทลายกำแพงระหว่างแผนกและลบเส้นแบ่งระหว่างพนักงานกับผู้บริหาร ผู้นำที่ดีต้องไม่หวงพื้นที่ แต่พร้อมแบ่งปัน Best Practices ข้ามสายงานอย่างอิสระ ซึ่งจะทำให้องค์กรทรงพลังกว่าผลรวมของแต่ละส่วนงาน

เพื่อทุบทำลายระบบราชการในออฟฟิศ เวลช์ริเริ่มโครงการ ‘Work-Out’ ที่เปิดให้พนักงานระดับปฏิบัติการเสนอไอเดียปรับปรุงงานและซักถามปัญหาตรง ๆ โดยบังคับให้ผู้จัดการต้องตัดสินใจ ‘อนุมัติ’ หรือ ‘ไม่อนุมัติ’ แบบทันที วิธีนี้ไม่เพียงกำจัดขั้นตอนที่ไร้สาระออกจากระบบ แต่ยังมอบความรู้สึกให้พนักงานทุกคนได้มีส่วนร่วมในความสำเร็จของบริษัทอย่างแท้จริง

ผู้นำที่สร้างแรงบันดาลใจยังต้องกล้าตั้ง ‘Stretch Goals’ หรือเป้าหมายที่ดูเหมือนเป็นไปไม่ได้ เพื่อกระตุ้นให้ทีมคิดค้นวิธีทำงานแบบใหม่ที่หลุดกรอบ แต่กุญแจสำคัญคือต้องไม่ลงโทษเมื่อล้มเหลว หากพนักงานทุ่มเทอย่างเต็มที่แต่ยังไม่บรรลุเป้าสูงลิ่ว ผู้นำต้องไม่เอาผิด เพราะเป้าหมายที่แท้จริงคือการกระตุ้นกระบวนการคิดและผลลัพธ์ที่ก้าวกระโดด

ในเรื่องการบริหารคน ผู้นำต้องรู้จักดูแล ‘A Players’ หรือคนเก่งระดับท็อปให้ดี ด้วยการให้รางวัล เลื่อนตำแหน่ง และจ่ายผลตอบแทนอย่างงาม ในขณะเดียวกันก็ต้องเด็ดขาดไม่เสียเวลาพยายามปั้นคนผลงานรั้งท้าย แต่ควรย้ายพวกเขาออกตั้งแต่เนิ่น ๆ เพราะการดูแลคนเก่งอย่างจริงจังคือการรักษาคนที่จะสร้างอนาคตให้บริษัท

เป้าหมายสูงสุดของการเป็นผู้นำที่แท้จริงไม่ใช่แค่ผลกำไรหรือยอดขาย แต่คือการสร้างสภาพแวดล้อมที่ดึงศักยภาพที่ดีที่สุดของทุกคนออกมาได้ เวลช์ฝันถึงองค์กรที่ให้อิสระในการสร้างสรรค์ เปิดกว้าง ยุติธรรม และที่สำคัญที่สุดคือเป็นที่ที่ผู้คนรู้สึกว่าสิ่งที่ทำนั้นมีความหมาย ความสำเร็จต้อง “ได้รับการตอบแทนทั้งทางกระเป๋าสตางค์และทางจิตวิญญาณ”

เมื่อมองย้อนกลับไปที่คำถามตั้งต้น ประโยคของเวลช์ไม่ใช่แค่คำวิจารณ์ แต่คือโจทย์ที่ท้าทายคนทำงานทุกคน ไม่ว่าคุณจะอยู่ในตำแหน่งไหน ลองถามตัวเองดูสิว่า เช้าวันนี้ที่กำลังจะก้าวเท้าเข้าออฟฟิศ คุณตั้งใจจะไปสร้างความชัดเจนและแรงบันดาลใจในฐานะ ‘ผู้นำ’ หรือกำลังจะเดินไปสร้างความยุ่งยากและจู้จี้จุกจิกในฐานะ ‘ผู้จัดการ’ กันแน่?

 

สวัสดีวันจันทร์ค่ะ

พาฝัน ศรีเริงหล้า