Kidult : เมื่อโลกบังคับให้เป็นผู้ใหญ่ แต่ความเป็น 'เด็ก' ในตัวเรายังอยู่เหมือนเดิม

เคยไหม? ที่ผู้ใหญ่แบบเราอยากกลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง

เพราะชีวิตวัยเด็กเต็มไปด้วยอิสระ เล่นสนุกได้ หัวเราะ ร้องไห้ หรือฝันได้โดยไม่ต้องสนใจสายตาของใคร 

ตรงกันข้ามกับโลกของผู้ใหญ่ ที่ทุกก้าวเดินถูกกำหนดไว้ด้วยกฎเกณฑ์และความคาดหวัง ความฝันที่เคยทีก็ค่อยหายไประหว่างการเติบโต เพียงเพราะเชื่อว่า ‘การเป็นผู้ใหญ่’ คือ การเลิกทำตัวเป็นเด็ก

แต่ความจริง ความเป็นเด็กไม่เคยหายไปไหน มันถูกซ่อนไว้เป็นหลุมหลบภัย เมื่อผู้ใหญ่รู้สึกว่า สิ่งตรงหน้ามันหนักเกินกว่าจะรับไหว 

ในช่วงเวลาที่เรากลับมาดูการ์ตูนหรือเล่นเกม โหยหาเด็กคนหนึ่งในตัวเราอีกครั้ง เราเรียกปรากฏการณ์นั้นว่า ‘Kidult’ คำเรียกผู้ใหญ่ที่ยังคงรักษาความเป็นเด็กไว้ในตัวเอง

ไม่ใช่เพราะไม่โต แต่เพราะพวกเขาเลือกใช้ความทรงจำ ความสนุก และความอ่อนโยนจากวัยเด็กมาเป็นพื้นที่พักใจให้คนที่โตแล้วมีแรงสู้กับชีวิตต่อไป

วัยเด็กที่หล่นหาย

Kidult เป็นการประสมคำว่า ระหว่าง Kid (เด็ก) และ Adult (ผู้ใหญ่) ถูกบัญญัติขึ้นครั้งแรกในช่วงทศวรรษ 1950 โดยแวดวงโทรทัศน์ เพื่อเรียกผู้ใหญ่ที่รับชมรายการสำหรับเด็ก และเริ่มใช้กันอย่างแพร่หลายมากขึ้น หลังจากคำนี้ปรากฏในบทความเรื่อง ‘Coming Soon: TV’s New Boy Network’ จากหนังสือพิมพ์ The Times ช่วงปี 1985 

เหตุผลหนึ่งที่ทำให้คำว่า Kidult เป็นที่นิยมมากขึ้นเรื่อย ๆ ก็คือ อิทธิพลของ ‘สื่อ’ เนื่องจากตอนนั้นค่ายรายการของสหรัฐฯ เริ่มนำคอนเซปต์ของ ‘Kidult’ มาทำรายการแบบ syndication programming การผลิตรายการเดียวไปเผยแพร่ในโทรทัศน์หลายช่องผ่าน การ์ตูน ซิตคอม หรือรายการในเคเบิลทีวี 

คำนี้ทำงานได้ดีกับคนในยุโรป และเริ่มมีอิทธิพลมาทางเอเชียผ่านกลยุทธ์ทางการตลาด Kidult จึงกลายเป็นคำอธิบายพฤติกรรมของผู้ใหญ่ที่เป็นเด็ก ทั้งทัศนคติ ความสนุกสนาน หรือหัวใจที่อ่อนโยนเหมือนเด็กคนหนึ่ง 

มันเป็นสัจธรรมชีวิต เมื่อเติบโตขึ้น เราเรียนรู้ที่จะเป็นผู้ใหญ่ เรียนรู้ที่จะรับผิดชอบ ควบคุมอารมณ์ และปรับตัวให้เข้ากับบทบาทที่สังคมคาดหวัง ความจริงจังกลายเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน จนบางครั้งเราลืมไปว่า การใช้ชีวิตไม่ได้มีแค่หน้าที่และความถูกต้องเท่านั้น แต่ยังมีพื้นที่เล็ก ๆ สำหรับความรู้สึก ความสนุก และความเป็นตัวเองที่ไม่ต้องผ่านการประเมินใด ๆ

ในโลกที่จริงจังและเร่งรีบนี้ Kidult กลับเป็นเหมือนห้วงเวลาสั้น ๆ ที่เปิดโอกาสให้เราได้หยุดพัก ได้ซุกซนอย่างไม่มีเหตุผล วางโลกอันหนักอึ้งทั้งใบไว้ข้างหลัง 

อีกทั้งยังเตือนใจว่า ภายในผู้ใหญ่ทุกคน ยังมีหัวใจของเด็กคนหนึ่งที่ต้องการพื้นที่ให้ได้หายใจและมีความสุขอยู่เสมอ

เราก็แค่ผู้ใหญ่ที่ใจยังเป็นเด็ก

เวลาพูดคำว่า ‘ผู้ใหญ่’ หลายคนก็จะนึกถึงภาพลักษณ์ของสุขุม คิดอย่างเป็นระบบ และรับผิดชอบหน้าที่ตัวเองให้ดีที่สุด และวางความฝัน ความสนุก ความมสุขที่เคยมี แล้วมาโฟกัสและรับมือกับสิ่งที่อยู่ตรงหน้าก่อน

แต่ความเป็นจริง ไม่ใช่ทุกอย่างจะหล่นหายไปตามกระบวนการเติบโตของชีวิต ความขี้เล่น ความตื่นเต้น ความเศร้า ความทุกข์ ความรู้อยากร้องไห้แบบไร้เหตุผลยังคงมีอยู่ แต่ถูกปิดไว้ภายใต้ประโยคที่ว่า ‘เราเป็นผู้ใหญ่แล้ว’ 

ทว่า ความรู้สึกเหล่านั้นจะกลับมาอีกครั้ง เมื่อคุณรู้สึกว่า โลกตรงหน้ามันหนักเกินจะรับไหว และคุณต้องการพื้นที่หลบภัยให้ตัวเองกลับมามีรอยยิ้มอีกครั้ง

นี่คืออารมณ์ที่นักจิตวิทยาเรียกว่า ‘Nostalgia’ กลไกทางอารมณ์ที่อยู่เบื้องหลังคำว่า Kidult

ความรู้สึกของการได้ย้อนกลับไปแตะความทรงจำที่เคยทำให้เรารู้สึกปลอดภัยและอบอุ่น ซึ่งมักเกิดขึ้นในวัยเด็ก วันที่เรายังไม่เจนโลก และใช้ชีวิตไปตามอารมณ์ที่เกิดขึ้น

ณ ตอนนั้น การ์ตูน เกม ของเล่น เพลงเก่า ๆ หรือกิจกรรมที่อาจดูไร้สาระในสายตาคนอื่นจึงไม่ใช่แค่ความบันเทิง แต่มันเป็นช่วงเวลาที่ทำให้กล่องแพนโดราวัยเด็กในตัวเราเปิดขึ้นอีกครั้ง ช่วงเวลาที่ไม่ต้องเก่ง ไม่ต้องเข้มแข็ง และไม่ต้องพิสูจน์อะไรกับใคร

Nostalgia อาจเกิดขึ้นเพียงชั่วครู่ แต่ก็เพียงพอจะทำหน้าที่เป็นที่พักใจ และเตือนเราว่า แม้ในวันที่โลกเต็มไปด้วยแรงกดดันและความไม่แน่นอน เราก็ยังเคยผ่านช่วงเวลายาก ๆ มาได้

ไม่ลืมว่าเราเป็นผู้ใหญ่

จริงอยู่ที่ Kidult คือ ภาวะที่อนุญาตให้เรากลับไปเป็นเด็กอีกครั้ง แต่ก็มีงานวิจัยที่ระบุว่า การอยู่กับ ‘Nostalgia’ ไม่ได้เพียงแค่มอบความรู้สึกเชิงบวกเสมอไป เพราะสำหรับคนที่รู้สึกโดดเดี่ยว ความคิดถึงอดีตอาจเพิ่มความรู้สึกเศร้าและความทุกข์แทนที่จะช่วยเยียวยาอารมณ์ 

ส่วนบทความของ Neuro Times ก็บอกว่า การกลับไปเป็นเด็กก็มีความเป็นไปได้ที่จะทำให้คนคนนั้นมองชีวิตในอดีตดีกว่าปัจจุบัน ทำให้รู้สึกไม่พอใจกับชีวิต เริ่มวิตกกังวล วิ่งหนีปัญหา และอาจนำไปสู่การถอนตัวจากความสัมพันธ์หรือกิจกรรมปัจจุบัน

ดังนั้น Kidult จึงไม่ใช่การหลบหนีจากความจริง หรือปฏิเสธความรับผิดชอบของการเป็นผู้ใหญ่ แต่คือการอนุญาตให้ตัวเองได้พักจากโลกที่จริงจังเกินไปชั่วคราว แล้วกลับไปเติมพลังจากความสุขวัยเด็กให้ใจแข็งแรงพอจะกลับมาเผชิญชีวิตอีกครั้ง

เพราะสุดท้าย เมื่อความเป็นเด็กที่จังหวะที่พอดีและถูกต้อง ตัวเราในอดีตจะไม่ดึงเราออกจากโลกความจริง แต่จะทำให้เรายืนอยู่กับมันได้มั่นคงขึ้น 

และบางที การเติบโตอาจไม่ได้หมายถึงการเลิกเป็นเด็ก แต่อยู่ที่การรู้ว่า เมื่อไรควรเข้มแข็ง และเมื่อไรควรกลับไปโอบกอดหัวใจดวงเดิมของตัวเอง

 

อ้างอิง

Does Nostalgia Affect Your Health and Work? / The Neuro Times

Gu, P., & Liang, W. (2023). The inner dynamics of Kidult culture: Trending toys and games, theme parks, and animated movies. In L. Lee, Z. Yan, & A. B. Azman (Eds.), SHS Web of Conferences, 167, Article 01010. EDP Sciences. https://doi.org/10.1051/shsconf/202316701010

Kidulting: Colouring and cuddly toys are not just for children, say experts / The National

Sjöblom, M., Öhrling, K., Prellwitz, M., & Kostenius, C. (2016). Health throughout the lifespan: The phenomenon of the inner child reflected in events during childhood experienced by older persons. International Journal of Qualitative Studies on Health and Well-being, 11, 31486. https://doi.org/10.3402/qhw.v11.31486

Some Adults Are 'Kidulting': Here's What The Trend Means And Why It's Good For Your Mental Health / NDTV

Newman, D. B., & Sachs, M. E. (2020). The negative interactive effects of nostalgia and loneliness on affect in daily life. Frontiers in Psychology, 11, 2185. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.02185

Wiederhold, B. K. (2024). Nostalgia as self-care: Embracing the Kidult culture [Editorial]. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 27(4). https://doi.org/10.1089/cyber.2024.29308.editorial