‘ไอลีน กู’ นักสกีอัจฉริยะผู้ท้าทายกรอบคำว่า ‘ชาติ’ 

โลกปัจจุบันนั้นเต็มไปด้วยความหลากหลาย และความเป็นไปได้ไม่รู้จบ แต่ภายใต้ความหลากหลายเหล่านั้น ผู้คนกลับยังถูกตั้งคำถามเสมอว่าเป็น ‘พวก’ ไหน

ในโลกที่ผู้คนต้องนิยามให้ได้ว่าตัวเองเป็นใคร และเป็น ‘พวก’ ไหน มีเด็กสาวรุ่นใหม่ที่เลือกจะทำลายกรอบนั้น เธอเป็นทั้งนักกีฬาอัจฉริยะ นางแบบระดับโลก นักเรียนหัวกะทิ และผู้ที่อยู่ในความขัดแย้ง

หญิงสาวชาวอเมริกัน-จีน ที่เลือกเส้นทางชีวิตด้วยตัวเองอย่าง ‘ไอลีน กู’ (Eileen Gu) กลายเป็นเครื่องพิสูจน์ให้เห็นว่าการอยู่ระหว่างสองโลกไม่ใช่เรื่องง่าย และสิ่งที่ยากกว่าคือการตัดสินใจท่ามกลางสังคมที่จ้องจะตัดสิน

จุดกำเนิดอัจฉริยะนักกีฬาสกีฟรีสไตล์

ไอลีนเป็นลูกสาวที่เกิดจากคุณพ่อชาวอเมริกันและคุณแม่ผู้อพยพชาวจีน เธอเติบโตมาด้วยการเลี้ยงดูของคุณแม่และคุณยายในสหรัฐฯ ด้วยความรักใคร่และเป็นแรงที่คอยสนับสนุนให้เธอได้ทำในสิ่งที่ชอบ กระทั่งเธอประสบความสำเร็จจนได้รับฉายาว่า ‘เจ้าหญิงหิมะ’ ผู้ครองใจแฟนสกีทั่วโลก โดยเฉพาะชาวจีน

เส้นทางในภูเขาหิมะของไอลีนเริ่มต้นเมื่อเธออายุได้ 3 ขวบ เมื่อคุณแม่ของเธอซึ่งเป็นครูสอนสกีที่รีสอร์ทในรัฐแคลิฟอร์เนีย มักพาเธอเดินทางไปทำงานด้วยเสมอ ส่งผลให้ความเป็นนักกีฬาของเธอฉายแววจนได้เข้าร่วมทีมสกีฟรีสไตล์เพียง 8 ขวบ และคว้าแชมป์เยาวชนแห่งชาติได้ในอีกหนึ่งปีต่อมา 

เธอยังคงเล่นสกีอย่างต่อเนื่องในฐานะตัวแทนทีมอเมริกา และได้รับการทาบทามจาก ‘ไทเกอร์ ชอว์’ (Tiger Shaw) ประธานสมาคมสกีและสโนว์บอร์ดสหรัฐฯ โดยตรง แต่ในปี 2019 เธอก็ตัดสินใจจะเปลี่ยนไปลงเล่นในฐานะตัวแทนจากประเทศจีนในโอลิมปิกฤดูหนาวปี 2022 ที่ปักกิ่งแทน

คนนอกในโลกทั้งสองใบ

ผู้คนต่างแสดงความเห็นเชิงลบมากมาย เด็กสาววัย 15 ปี ต้องเจอกับคำก่นด่า ที่ชาวอเมริกาบางส่วนมองว่าการตัดสินใจของเธอเป็นเรื่อง ‘โง่’ และการไม่เลือกลงเล่นให้สหรัฐฯ เป็นการกระทำที่ ‘อกตัญญูและน่าละอาย’

การที่ชาวอเมริกันบางส่วนมองว่าเธอเป็น ‘ผู้ทรยศ’ นั้น เป็นเพราะว่าเธอเกิดและเติบโตในซานฟรานซิสโก อีกทั้งยังเคยร่วมทีมเยาวชนกับสหรัฐฯ และก็เป็นสาเหตุเดียวกันที่ทำให้นักวิจารณ์ชาวจีนบางคนมองว่าเธอเป็น ‘คนนอก’ ที่ไม่อาจเสนอความเป็นจีนได้อย่างภาคภูมิ

“เพราะฉันเป็นลูกครึ่ง มันเลยไม่โอเค แต่ถ้าฉันเป็นคนจีนแท้ ๆ และย้อมผมสีบลอนด์ มันกลับไม่เป็นไร มันช่างน่าแปลกประหลาดจริง ๆ” ไอลีนให้สัมภาษณ์ไว้กับนิตยสารไทม์ในเดือนมกราคม ปี 2026 เมื่อพูดถึงความเห็นเชิงลบถึงกรณีที่เธอทำไฮไลท์สีบลอนด์เมื่อปี 2024 ว่า “เธอต้องการลดทอนความเป็นจีน และเพิ่มความเป็นคนขาว”

เธอบอกกับไทม์ว่าเธอไม่สบายใจเป็นอย่างมากกับข้อความครหาเหล่านั้น เธอรู้สึกว่ามันไม่ยุติธรรมและเธอกำลังถูกละเมิดสิทธิ ในการที่ใครสักคนจะมาบอกว่าเธอควรทำอะไร หรือตัดสินว่าทำสิ่งนั้นเพราะว่าอะไร

เมื่อการเล่นกีฬาส่งผลกระทบไปถึงการเมือง

ข้อพิพาทเรื่องสัญชาติและการตัดสินใจของเธอยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง โดยล่าสุด ‘เจดี แวนซ์’ (JD Vance) รองประธานาธิบดีสหรัฐฯ ก็ได้ออกมาวิจารณ์เกี่ยวกับกรณีโอลิมปิกฤดูหนาว 2026 ว่าคนที่เติบโตและได้รับประโยชน์จากสหรัฐฯ ควรลงเล่นในฐานะนักกีฬาอเมริกา

“ฉันรู้สึกเป็นเกียรติมาก ขอบคุณนะเจดี! น่ารักจัง”

แม้ว่าจะเป็นข้อความที่กระทบกับตัวเธอโดยตรง แต่ไอลีนยังคงตอบกลับด้วยวุฒิภาวะและถ้อยคำสร้างสรรค์ที่ดูเหมือนล้อเล่นนั้น แสดงให้เห็นว่าข้อความเหล่านั้นไม่ได้รบกวนต่อความตั้งใจในการเล่นกีฬาของเธอ และเธอเลือกที่จะไม่นำตัวเองลงไปเป็นเครื่องมือในสนามการเมือง

นอกจากนี้ไอลีนยังให้สัมภาษณ์เพิ่มเติมในทูเดย์ยูเอสเอว่า เธอเคยถูก ‘ทำร้ายร่างกาย’ กลางที่สาธารณะในมหาวิทยาลัยแสตนฟอร์ด ที่เธอกำลังศึกษาอยู่ในขณะนี้ 

“มีนักกีฬามากมายแข่งขันในนามประเทศอื่น” 

“คนที่ต่อต้านฉันทำแบบนั้น เพราะเขาเหมารวมจีนเข้าด้วยกัน และแค่เกลียดจีน ดังนั้นมัน (การลงแข่งขันในนามประเทศอื่น) ไม่ใช่เรื่องที่พวกเขาคิดถึงหรอก”

ข้อความดังกล่าวแสดงให้เห็นว่าการตัดสินใจของเธอไม่ได้อยู่แค่ภายในเรื่องของกีฬาและการเป็นตัวแทนประเทศอีกต่อไป แต่มันยิ่งใหญ่ถึงระดับประเทศ ไอลีนถูกใช้เป็นเครื่องมือในการโจมตีทางการเมือง ขณะเดียวกันไอลีนที่อยู่ตรงกลางระหว่างสองประเทศมหาอำนาจนั้นก็ถูกผลักออกให้เป็น ‘คนนอก’ มากกว่าเดิม

ความผูกพันที่มากกว่ารายได้จากสัญญาจ้าง

นอกจากนี้การเป็นนักกีฬาโอลิมปิกฤดูหนาวที่มีรายได้สูงสุด ในปี 2025 เธอกวาดรายได้ไปเกือบ 800 ล้านบาท โดยเป็นเงินรางวัลเพียง 3 ล้านบาท ในขณะที่ที่เหลือเป็นเงินสนับสนุนจากแบรนด์และสปอนเซอร์ ยังทำให้เธอถูกมองว่าลงเล่นในนามจีน เพราะผลประโยชน์ทางการเงินเป็นหลัก

ไอลีนออกมายืนยันว่าในการตัดสินใจของเธอนั้นไม่เกี่ยวกับการหารายได้เพิ่ม เธอเพียงแค่ต้องการสร้าง ‘สนามของตัวเอง’ ทำให้กีฬาชนิดนี้เป็นที่รู้จักในจีนเท่านั้น และสหรัฐฯ ก็มีตัวแทนอยู่มากแล้ว

“ฉันดีใจที่ตอนนี้มีเงินในวงการกีฬามากพอที่จะทำให้ผู้คนคิดถึงเรื่องนี้นะคะ”

ไอลีนกับประเทศจีนนั้นเชื่อมโยงกันมากกว่าแค่เรื่องรายได้ เธอไม่ได้เลือกเป็นตัวแทนของจีนเพราะฉกฉวยโอกาสอย่างที่ใครกล่าวหา ความตั้งใจจริงของเธอเริ่มต้นมาตั้งแต่สมัยที่เธอยังเป็นเด็ก

การที่เธอเติบโตมากับแม่เลี้ยงเดี่ยว และอาศัยอยู่ร่วมกับคุณยายผู้ล่วงลับที่สอนภาษาและวัฒนธรรมให้เธอตั้งแต่เด็ก ทำให้เธอหลงใหลในขนบธรรมเนียมจีนและสามารถสื่อสารได้อย่างคล่องแคล่ว 

คุณแม่ของเธอจะพากลับไปเรียนพิเศษที่ประเทศจีนในช่วงฤดูร้อนของทุกปี เพื่อซึมซับและสร้างความผูกพัน ไม่ให้หลงลืมรากเหง้าของประเทศบ้านเกิด แต่เพราะเป็นลูกครึ่งอเมริกันจึงทำให้เธอถูกมองแยกออกจากความเป็นจีนอยู่บ่อยครั้ง

เพราะถูกมองว่าเป็นอื่น จึงเลือกทางเดินของตัวเอง

เธอเคยเล่าไว้ว่า สมัยที่เธอต้องไปเรียนที่ประเทศจีน เธอสามารถเรียกรถแท็กซี่ผ่านทางโทรศัพท์ด้วยการพูดภาษาจีนได้อย่างคล่องแคล่ว แต่คนขับมักจะขับเลยเธอไปเมื่อถึงสถานที่นัดหมาย เพราะพวกเขาคงจะเห็นเธอและคิดว่า เธอคงไม่ใช่คนที่พึ่งคุยกันทางโทรศัพท์เป็นแน่

แต่ความเป็นจีนของเธอก็ไม่ได้หายไปจากเหตุการณ์เล็กน้อยเหล่านั้น ในฤดูร้อนปี 2015 ขณะที่กำลังเล่นกับเพื่อน ๆ อยู่ ไอลีนวัย 11 ปี ได้ข่าวว่าปักกิ่งจะเป็นเจ้าภาพโอลิมปิกฤดูหนาวปี 2022 เธอก็ได้ตั้งใจแน่วแน่ว่าอยากจะเป็นตัวแทนของประเทศจีน และกล่าวขอบคุณผู้คนเป็นภาษาจีน

เด็กหญิงในวันนั้นมองว่าตัวเองสามารถเป็นแรงบันดาลให้ผู้คนในจีนที่ยังไม่นิยมเล่นสกีฟรีสไตล์มากนัก หันมาสนใจและเล่นกีฬาชนิดนี้มากขึ้นได้ และเมื่อกาลเวลาผ่านไป เธอยังคงรู้สึกเป็นเกียรติทุกครั้งที่ได้เป็นหนึ่งในแรงบันดาลใจที่ก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลง

“ฉันกล่าวสุนทรพจน์ครั้งแรกเกี่ยวกับกีฬาของผู้หญิงเมื่ออายุ 12 ปี และนับจากนั้นมา เป้าหมายของฉันคือการแนะนำกีฬาสกีฟรีสไตล์ให้แก่เยาวชน โดยเฉพาะเด็กผู้หญิง” ไอลีนได้ให้สัมภาษณ์ไว้กับเว็บไซต์ของโอลิมปิกเมื่อต้นเดือนกุมภาพันธ์ ก่อนการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาวปี 2026

ท่ามกลางความคิดเห็นเชิงลบทั้งจากโลกตะวันตกและตะวันออก ไอลีนที่ยืนอยู่ตรงกลาง ยังคงยึดมั่นในหนทางของตัวเอง เธอเลือกที่ไม่สนใจความคิดเห็นที่ไม่เป็นจริง ยืนยันว่าตัวเองมีความเป็นอเมริกันเท่ากับการเป็นชาวจีน และเรื่องสัญชาติและการเป็นตัวแทนของประเทศไม่เกี่ยวข้องอะไรกับการเล่นสกีและเป้าหมายของเธอ

“เมื่อฉันอยู่ในจีนฉันก็คือชาวจีน และเมื่อฉันอยู่ในสหรัฐฯ ฉันก็คือคนอเมริกัน” คำนิยามที่เธอเรียกตัวเอง เมื่อครั้งลงแข่งโอลิมปิกเยาวชนฤดูหนาวปี 2020 ที่โลซานน์ ประเทศสวิตเซอร์แลนด์

ความสำเร็จที่กลับถูกตั้งคำถาม

ความตั้งใจของเธอและความหลงใหลในการเล่นสกีฟรีสไตล์โดยที่ไม่สนใจกระแสต่อต้านภายนอก ถูกสะท้อนออกมาผ่านการเปิดตัวครั้งแรกในโอลิมปิกฤดูหนาวที่ปักกิ่ง เธอคว้าเหรียญทอง 2 เหรียญ จากการแข่งขันประเภทบิ๊กแอร์ (Women’s Freeski Big Air) และฮาล์ฟไพพ์ (Women’s Freeski Halfpipe) และอีกเหรียญเงิน 1 เหรียญ จากการแข่งขันสโลปสไตล์ (Women’s Freeski Slopestyle)

อีกทั้งในช่วงปลายปี 2024 รัฐบาลจีนยังประกาศว่ามีผู้คนประมาณ 313 ล้านคน ที่หันมาเล่นกีฬาหรือกิจกรรมบนน้ำแข็งและหิมะ ตอบรับกับเป้าหมายของเธอที่ต้องการสร้างผลกระทบเชิงบวก จากการใช้ความสามารถของตัวเอง เพื่อทำให้โลกน่าอยู่ขึ้น

เมื่อเวลาแห่งการแข่งขันวนกลับมาอีกครั้ง ไอลีนยังคงเป็นดาวเด่นที่ถูกพูดถึงอยู่เสมอในการแข่งขันโอลิมปิกฤดูหนาว 2026 ที่มิลาน แต่ความสำเร็จของเธอกลับถูกตั้งคำถาม โดยนักข่าวคนหนึ่งในห้องแถลงข่าวหลังจากที่เธอเพิ่งคว้าสองเหรียญเงินในการแข่งขันประเภทบิ๊กแอร์และสโลปสไตล์

“คุณมองว่านี่คือการได้รับสองเหรียญเงิน หรือการสูญเสียสองเหรียญทอง?” 

คำถามดังกล่าวที่อาจจะหวังให้เธอรู้สึกเศร้าเสียใจกับการพลาดเหรียญทอง กลับทำให้ไอลีนหัวเราะออกมาอย่างอดไม่ได้

“ฉันเป็นนักกีฬาสกีฟรีสไตล์หญิงที่ได้เหรียญมากที่สุดในประวัติศาสตร์ นั่นน่าจะเป็นคำตอบในตัวมันเองได้นะคะ”

ไอลีนบอกว่าการได้รับเหรียญที่โอลิมปิกเป็นประสบการณ์เปลี่ยนชีวิตสำหรับนักกีฬาทุกคน และการทำมันมากกว่าห้าครั้ง (สามครั้งเมื่อปี 2022 และอีกสองครั้งในปี 2026 ณ ขณะนั้น) แน่นอนว่าต้องยากขึ้น เพราะว่าการแข่งขันทุกครั้งนั้นยากเท่ากันสำหรับเธอ ในขณะที่ความคาดหวังของผู้คนสูงขึ้น

“การที่คุณคิดว่าเสียสองเหรียญทอง ฉันมองว่ามันค่อนข้างที่จะน่าขัน ฉันแข่งขันด้วยการเล่นสกีที่ดีที่สุดของฉัน ทำในสิ่งที่ไม่เคยมีมาก่อน และฉันคิดว่านั้นมันมากกว่าคำว่าดีพอ แต่ก็ขอบคุณ (สำหรับคำถาม) ค่ะ”

ไม่ได้ถูกนำ เพราะเป็นผู้นำ

เพราะความสนใจด้านแฟชั่น ไอลีนมักลงแข่งขันโอลิมปิกด้วยชุดที่เธอร่วมออกแบบกับ ‘Anta’ แบรนด์ชุดกีฬาชื่อดังจากจีนที่เป็นสปอนเซอร์ให้เธอมาอย่างยาวนานเสมอ 

ในปี 2022 เธอลงแข่งด้วยชุดสกีสีดำตัดกับโลโก้สีทอง พร้อมกับวลีโปรดของเธอจากภาษาละตินที่ว่า ‘ฉันไม่ได้ถูกนำ ฉันเป็นผู้นำ’ (Non Ducor, Duco) และในปี 2026 นี้ เธอเดินเข้าสู่สนามด้วยชุดสีขาวลายคราม ที่ได้รับแรงบันดาลใจมาจากเครื่องปั้นดินเผาของจีน

ไอลีนได้แสดงให้เห็นถึงความเป็นผู้นำของเธอตามคติประจำใจ พร้อมสร้างประวัติศาสตร์หน้าใหม่ให้กับโอลิมปิกด้วยการได้รับ 6 เหรียญ จากการแข่งขัน 6 ครั้ง 

“ฉันเดินจากไปในฐานะนักสกีฟรีสไตล์ที่ได้รับเหรียญรางวัลมากที่สุดตลอดกาล ไม่ว่าจะเป็นชายหรือหญิง และนั่นเป็นสิ่งที่ฉันภาคภูมิใจอย่างมาก มันเหลือเชื่อสำหรับฉัน”

นักสกีสาวคนนี้มักกล่าวเสมอว่าตัวเองนั้นไม่เชื่อเรื่องขีดจำกัด เธอฝึกฝนอย่างหนักราวกับว่าเป็นนักกีฬาหน้าใหม่อยู่เสมอ ไอลีนจะฝึกซ้อมเหมือนว่าเธอไม่เคยชนะมาก่อน และจะลงแข่งขันเหมือนไม่เคยแพ้มาก่อน ไอลีนทำทุกอย่างที่อยากทำด้วย ‘ความตั้งใจ’ มากกว่า ‘ความรู้สึกที่ต้องทำ’ และนั่นทำให้ผลลัพธ์ที่ออกมาคุ้มค่ายิ่งกว่าเดิม

เราจะเห็นได้ว่าความมุ่งมั่นในการใช้ชีวิตของเธอไม่ได้จบอยู่แค่ภายในแวดวงกีฬา เธอทำงานในฐานะนางแบบให้กับแบรนด์ชั้นนำ ควบคู่ไปกับการเรียนในสาขาความสัมพันธ์ระหว่างประเทศที่แสตนฟอร์ด และความสามารถที่หลากหลายของเธอทำให้ไทม์ยกย่องให้ไอลีนเป็น 1 ใน 100 บุคคลผู้ทรงอิทธิพลที่สุดในโลกในปี 2026 

“ฉันไม่อยากผูกมัดตัวเองกับอะไรสักอย่างแล้วปิดโอกาสอื่น ๆ”

ในโลกของกีฬา ไอลีน กู คือหนึ่งในนักสกีฟรีสไตล์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด แต่ในโลกแห่งความจริงนั้น การใช้ชีวิตของเธอคือตัวอย่างของคนคนหนึ่งที่ไม่เคยปล่อยให้สังคมมาจำกัดนิยามว่าเธอควรเป็นใคร และมันถูกต้องแล้วหรือไม่? ที่สังคมจะกำหนดทางเดินของใครสักคน

 

เรื่อง : สุชานันท์ สหวงศ์เจริญ (The People Junior)

ภาพ : Getty Images

 

อ้างอิง:

“Eileen Gu: Exclusive Interview – Let Go of Suffering, Feeling Light at Winter Olympics 2026.” Olympics.com, International Olympic Committee, https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/news/eileen-gu-exclusive-interview-let-go-suffering-feeling-light-winter-olympics-2026. Accessed 24 Feb. 2026.

“Eileen Gu – Athlete Details.” Olympics.com, International Olympic Committee, https://www.olympics.com/en/milano-cortina-2026/results/athlete-details/40014. Accessed 24 Feb. 2026.

“Eileen Gu Career & Personal Life Portrait.” Red Bull, https://www.redbull.com/int-en/eileen-gu-career-personal-life-portrait. Accessed 24 Feb. 2026.

“Eileen Gu Interview: 2026 Olympics.” Time, https://time.com/7355691/eileen-gu-interview-2026-olympics/. Accessed 24 Feb. 2026.

“Eileen Gu.” Stadium TH, https://stadiumth.com/thegames-content/article/539. Accessed 24 Feb. 2026.

“Eileen Gu at 2026 Winter Olympics.” Fashion Magazine, https://fashionmagazine.com/style/eileen-gu-2026-winter-olympics/. Accessed 24 Feb. 2026.

“Olympic Medalist Eileen Gu Claps Back …” Yahoo Sports, https://sports.yahoo.com/articles/olympic-medalist-eileen-gu-claps-213242460.html. Accessed 24 Feb. 2026.

“Eileen Gu Wins Halfpipe Gold.” Associated Press, AP News, https://apnews.com/article/olympics-eileen-gu-halfpipe-3060aa71ba70d3c1d47a7e93ce2fc2ca. Accessed 24 Feb. 2026.

CAhmzgTSBTI. YouTube, https://youtu.be/CAhmzgTSBTI. Accessed 24 Feb. 2026.