07 ม.ค. 2569 | 17:13 น.

KEY
POINTS
พลังของเด็กคนหนึ่งสามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงได้
ตัวอย่างที่เห็นชัด คือ ไอเดียของ ‘รีเบคก้า ยัง’ (Rebecca Young) เด็กหญิงวัย 12 ปีที่มองเห็นคนไร้บ้านต้องนอนหนาว เธอจึงคิด ‘ผ้าห่มโซลาร์เซลล์’ ขึ้นมาเพื่อให้คนไร้บ้านรู้สึกอบอุ่น และทนอากาศอันหนาวเย็นได้
สิ่งประดิษฐ์ชิ้นนี้อาจเริ่มต้นจากเพียงภาพวาดบนกระดาษ แต่กลับพาเด็กหญิงคนหนึ่งก้าวออกจากห้องเรียน ไปสู่โลกของวิศวกรรมจริง และกลายเป็นความหวังเล็ก ๆ ของผู้คนบนถนนในเมืองกลาสโกว์
ในวันที่โลกที่มักตั้งคำถามว่า "เด็กจะทำอะไรได้บ้าง" รีเบคก้าเลือกตอบด้วยการลงมือทำและพิสูจน์ว่า การเปลี่ยนแปลงไม่จำเป็นต้องเริ่มจากผู้ใหญ่หรือโครงการใหญ่เสมอไป บางครั้ง มันเริ่มจากเด็กคนหนึ่งที่มองเห็นปัญหา และไม่ยอมปล่อยให้ความหนาวกลายเป็นเรื่องปกติของใครบางคน
รีเบคก้าเป็นเด็กที่ชอบวิชา Design Technology (DT) หรือการออกแบบเทคโนโลยีอยู่แล้ว และยังสนุกกับการเรียนแบบ STEM ซึ่งรวมวิชาวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี วิศวกรรมศาสตร์ และคณิตศาสตร์เข้าด้วยกัน ความชอบด้านนี้ทำให้เธออยากลองใช้ความคิดสร้างสรรค์ของตัวเองแก้ปัญหาจริงในสังคม
ด้วยเหตุผลนี้ รีเบคก้าจึงตัดสินใจเข้าร่วม การแข่งขัน UK STEM Competition ประจำปี 2023 ของโครงการ Primary Engineer ซึ่งเป็นองค์กรการศึกษาไม่แสวงหาผลกำไรที่เปิดโอกาสให้เด็ก ๆ ได้นำความรู้ด้าน STEM มาออกแบบสิ่งประดิษฐ์เพื่อช่วยแก้ปัญหาในชีวิตจริง
โจทย์การแข่งขันครั้งนั้น คือ ‘ถ้าคุณเป็นวิศวกร คุณจะทำอะไร’
ท่ามกลางผู้แข่งขันทั่วประเทศมากกว่า 70,000 คน ผลงาน ‘กระเป๋าเป้พลังงานแสงอาทิตย์ที่บรรจุผ้าห่มไฟฟ้า’ ให้กับคนไร้บ้านที่รีเบคก้าออกแบบโดดเด่นจนสามารถครองใจประชาชน ผ่านการคัดเลือกระดับภูมิภาคและระดับประเทศจนได้รางวัลสูงสุด
“ในช่วงกลางวัน ความร้อนจากแสงอาทิตย์จะไปชาร์จพลังงานให้กับแผงโซลาร์เซลล์ และเก็บพลังงานไว้ในแบตเตอรี่ พอตกกลางคืนที่อากาศหนาว คนไร้บ้านก็สามารถนำพลังงานที่เก็บไว้นั้นมาใช้เพื่อให้ความอบอุ่นขณะนอนหลับได้
“ในเมืองกลาสโกว์ ตอนกลางคืนอากาศหนาวมาก และพวกเขาไม่มีไฟฟ้าใช้เลย ฉันเลยคิดว่าแผงโซลาร์เซลล์น่าจะช่วยให้ผ้าห่มอุ่นขึ้นได้”
ความสำเร็จของเธอไม่ได้หยุดเพียงแค่ผลงานบนกระดาษ เมื่อผลงานของเธอกลายเป็นของใช้ที่สามารถทำให้คนไร้บ้านอยู่ในเมืองอันหนาวเย็นอย่างอบอุ่นได้
หลังจากไอเดียของรีเบคก้าคว้ารางวัลระดับประเทศ ผลงานของเธอก็ยังไปถูกตา บริษัท Thales UK ผลงานของเธอจึงได้รับเลือกเป็นหนึ่งในผลงานที่นำมาสร้างเป็นสินค้าจริง
เพราะรีเบคก้าออกแบบให้ผ้าห่มสามารถพับเป็นกระเป๋าสะพายหลังได้ ส่วนแผงโซลาร์เซลล์และแบตเตอรี่ก็มีขนาดใกล้เคียงกับสมาร์ทโฟน ทำให้น้ำหนักเบาและพกพาง่าย
ดังนั้น สิ่งที่ Thales UK ให้ความสำคัญตลอดการทำงาน คือ การฟังเสียงและคำแนะนำของ ‘รีเบคก้า’ ในทุกขึ้นตอน ตั้งแต่กระบวนการผลิต ระดับความร้อน และการคำนึงผู้ใช้เป็นอันดับแรก
กระทั่ง 24 พฤษภาคม 2024 ผ้าห่มพลังงานแสงอาทิตย์ก็ผลิตออกมาสำเร็จ พร้อมกับถูกส่งไปเข้าปนะกวดรางวัล Primary Engineer® MacRobert Medal ซึ่งผลงานของรีเบคก้าสามารถคว้าเหรียญเงินจากการตัดสินของคณะกรรมการใแวดวงอุตสาหกรรม และยังได้รางวัล Commendation Medal รางวัลพิเศษจากการโหวตของประชาชน
มากกว่านั้น เดือนมิถุนายน 2025 Thales UK เลือกผลิตผ้าห่มพลังงานแสงอาทิตย์จำนวน 150 ผืนบริจาคให้กับคนไร้บ้าน 6 แห่งในกลาสโกลว์
“หนูคิดว่าถ้าเด็กผู้หญิงเห็นว่าตัวเองก็เป็นคนสร้างสิ่งใหม่ ๆ ได้ พวกเราก็จะกล้าคิด กล้าลองทำในสิ่งที่ชอบ และช่วยกันทำให้โลกน่าอยู่ขึ้น
“การได้เห็นภาพวาดของหนูกลายเป็นของจริง มันน่าทึ่งมาก ปัญหาคนไร้บ้านเป็นปัญหาที่ต้องได้รับการแก้ไข และถ้าคุณพบคนไร้บ้าน ขอให้ช่วยพวกเขาในทุกวิถีทางที่คุณทำได้”
สิ่งประดิษฐ์ชิ้นนี้ไม่เพียงให้ความอบอุ่นกับผู้คนบนถนน แต่ยังพิสูจน์ว่า เด็กคนหนึ่งก็สามารถสร้างการเปลี่ยนแปลงให้โลกได้จริง
เดือนสิงหาคม 2025 นิตยสาร TIME ร่วมกับ LEGO Group เปิดเผยรายชื่อ Girls of the Year เป็นครั้งแรกเพื่อยกย่องเยาวชนหญิง 10 คนจากทั่วโลกที่สร้างแรงบันดาลใจให้กับชุมชน และหนึ่งในนั้น คือ ‘รีเบคก้า ยัง’ ร่วมกับเด็กผู้หญิงอีก 9 คน
ดายานา ซาร์คิโซวา (Dayana Sarkisova) บรรณาธิการอาวุโสของ TIME พูดถึงเด็ก ๆ ที่ได้รับคัดเลือกว่า “เด็กผู้หญิงเหล่านี้เป็นส่วนหนึ่งของคนรุ่นใหม่ที่กำลังนิยามความหมายของความเป็นผู้นำใหม่ คนรุ่นของพวกเธอเข้าใจดีว่าการเปลี่ยนแปลงไม่จำเป็นต้องรอจนโตเป็นผู้ใหญ่ มันเริ่มต้นจากการมองเห็นปัญหา และไม่ยอมรับว่ามันต้องคงอยู่เช่นนั้นตลอดไป”
ต่อมาในเดือนตุลาคม รีเบคก้าก็เป็นหนึ่งในเยาวชน 22 คน ที่ได้รับเชิญไปยังรัฐสภาอังกฤษ (Westminster) เพื่อรับรางวัล British Citizen Youth Award รางวัลที่มอบให้กับเยาวชนอายุไม่เกิน 18 ปี ซึ่งสร้างผลกระทบเชิงบวกให้กับสังคม
แม้ความสำเร็จจะตั้งต้นจากปัญหาใกล้ตัว แต่สำหรับเด็กหญิงวัย 12 ปี นี่คือประสบการณ์นอกห้องเรียนที่มีค่าและเป็นสเหตุผลที่ทำให้เธอได้มาสัมผัสโลกของวิศวกรรมจริง ๆ
“มันช่วยให้หนูเห็นอีกมุมหนึ่งของวิศวกรรม และเห็นว่ามันสามารถช่วยผู้คนได้จริง”
เพราะอีกหนึ่งสิ่งสำคัญในโลกใบนี้ คือ โลกเปิดโอกาสให้เด็ก ๆ กล้าที่จะลองผิดลองถูก กล้าล้ม แล้วลุกขึ้นมาใหม่ และกล้าที่จะวิ่งตามความฝันของตัวเอง โดยไม่ต้องมีเงื่อนไขใด ๆ
“หนูอยากบอกเยาวชนทุกคน คือ ห้มองหาสิ่งที่คุณสนใจและเดินตามความฝันของตัวเอง ถ้าคุณเห็นปัญหาที่คิดว่าสามารถแก้ไขหรือมีช่วยได้ คุณก็สามารถลงมือทำบางอย่างได้ และไม่ว่าคุณจะทำอะไร คุณควรเดินตามเส้นทางของตัวเองไปสู่สิ่งที่คุณอยากประสบความสำเร็จ”
ผ้าห่มพลังงานแสงอาทิตย์อาจไม่ใช่คำตอบของปัญหาคนไร้บ้านทั้งหมด แต่สำหรับโลกใบนี้ มันคือเครื่องยืนยันว่า เยาวชนก็สามารถเป็นส่วนหนึ่งของการแก้ปัญหาได้ และบางครั้ง การเปลี่ยนแปลงที่ยิ่งใหญ่ ก็เริ่มต้นจากความฝันเล็ก ๆ ของเด็กคนหนึ่งเท่านั้นเอง
ภาพ : Elaine Livingstone, TIME Magazine, Thales UK
อ้างอิง
Glasgow schoolgirl wins UK competition with solar-powered blanket for the homeless / EITH
Solar-powered blanket inventor named among ‘Girls of the Year’ by Time / Scottish Housing News
Pupil who invented device to help homeless named 'girl of the year' / BBC
Scottish schoolgirl named on Time’s first Girls of the Year list / Herald Scotland