06 ต.ค. 2569 | 15:00 น.

KEY
POINTS
จากแนวคิดการฟื้นฟูป่าที่เริ่มต้นขึ้นเมื่อกว่า 50 ปีก่อน วันนี้ “วิธีมิยาวากิ (Miyawaki Method)” ได้กลายเป็นหนึ่งในแนวทางการฟื้นฟูระบบนิเวศที่ได้รับการนำไปประยุกต์ใช้ในหลายประเทศทั่วโลก และกำลังแสดงให้เห็นผลลัพธ์ที่เป็นรูปธรรมในประเทศไทย ผ่านผืนป่ากว่า 30 ไร่ ณ โครงการ The Forestias
งานเปิดตัวหนังสือว่าด้วยชีวิตและผลงานกว่า 50 ปีของ ศาสตราจารย์ ดร. Akira Miyawaki นักพฤกษศาสตร์และนักนิเวศวิทยาพืชชาวญี่ปุ่น ผู้บุกเบิกแนวทางการสร้างป่าธรรมชาติด้วยพรรณไม้ท้องถิ่น จึงไม่เพียงเป็นการเปิดตัวหนังสือ แต่ยังเป็นโอกาสในการถ่ายทอดแนวคิดจากองค์ความรู้สู่ “ป่าจริง” ที่สามารถสัมผัสและเรียนรู้ได้
ศ.ดร. Miyawaki อุทิศชีวิตให้กับการศึกษาสังคมพืชและการฟื้นฟูป่าธรรมชาติ โดยแนวทางของท่านได้รับการนำไปสร้างป่า 2,773 แห่งในประเทศญี่ปุ่น และ 164 แห่งใน 19 ประเทศทั่วโลก รวมต้นไม้กว่า 40 ล้านต้น ตามข้อมูลที่รวบรวมไว้ในหนังสือ หัวใจสำคัญของ Miyawaki Method คือการสร้าง “Native Forest by Native Species” หรือป่าธรรมชาติจากพรรณไม้ท้องถิ่น โดยมุ่งฟื้นฟูโครงสร้าง และกระบวนการของระบบนิเวศให้กลับคืนมา ไม่ใช่เพียงการเพิ่มจำนวนต้นไม้
The Forestias นำหลักการของ Miyawaki Method มาประยุกต์ให้เหมาะสมกับบริบทของประเทศไทย โดยให้ความสำคัญกับการคัดเลือกพรรณไม้ท้องถิ่นและความหลากหลายของสังคมพืชที่สัมพันธ์กับระบบนิเวศดั้งเดิมของกรุงเทพมหานครและปริมณฑล ปลูกต้นไม้ ในพื้นที่กว่า 30 ไร่ ใช้กล้าไม้ 271,901 ต้นปัจจุบันพื้นที่มีความหลากหลายของพืช 533 ชนิด และพบความหลากหลายของสัตว์ 181 ชนิด
สิ่งที่น่าสนใจคือ ความสำเร็จของการสร้างป่าไม่ได้วัดเพียงว่า “ต้นไม้โตเร็วแค่ไหน” แต่ยังมองถึงการกลับคืนมาของสิ่งมีชีวิตอื่น ๆ ซึ่งสะท้อนถึงการทำงานของระบบนิเวศ ตั้งแต่ฝูงแมลงปอ ด้วงกว่างบนต้นพฤกษ์ ไปจนถึงผึ้งหลวง (Giant Honey Bee) ซึ่งโดยธรรมชาติมักเลือกทำรังบนต้นไม้สูง โดยภายในระยะเวลาเพียง 4 ปี มีการพบผึ้งหลวงถึง 4 รัง การกลับมาของสิ่งมีชีวิตเหล่านี้จึงเป็นอีกมิติหนึ่ง ที่ช่วยบอกเล่าเรื่องราวของป่าที่กำลังพัฒนาจาก “พื้นที่ปลูกต้นไม้” ไปสู่ “ระบบนิเวศที่มีชีวิต”
The Forestias มีการจัดทำข้อมูลพื้นฐาน (baseline) ด้านความหลากหลายทางชีวภาพ ตั้งแต่ก่อนเริ่มก่อสร้าง และติดตามการเปลี่ยนแปลงของความหลากหลายทางชีวภาพอย่างต่อเนื่อง แนวทางดังกล่าวสะท้อนการเปลี่ยนมุมมองจากการพัฒนาพื้นที่สีเขียวเพื่อความสวยงาม ไปสู่การให้ความสำคัญกับการฟื้นฟูธรรมชาติ และความหลากหลายทางชีวภาพ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของแนวคิด Nature Positive
งานเปิดตัวหนังสือครั้งนี้จึงเชื่อมโยงเรื่องราวจาก “แนวคิด” สู่ “การลงมือทำ” จากประสบการณ์กว่า 50 ปีของ ศ.ดร. Akira Miyawaki สู่ผืนป่ามิยาวากิกว่า 30 ไร่ที่สามารถเดินเข้าไปสัมผัส เรียนรู้ และเห็นการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศได้จริง
“เพราะคุณค่าของป่า ไม่ได้อยู่เพียงจำนวนต้นไม้ที่เราปลูก
แต่อยู่ที่ชีวิตและระบบนิเวศที่สามารถกลับคืนมาได้”
และนี่อาจเป็นหนึ่งในคำตอบว่าการพัฒนาเมืองในอนาคตจะสามารถสร้างพื้นที่ที่ “คนและธรรมชาติอยู่ร่วมกัน” ได้อย่างไร