29 ม.ค. 2569 | 07:55 น.

อิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน (Imperial College London) สถาบันชั้นนำด้านวิทยาศาสตร์ของโลก ประกาศมอบ Distinguished Alumni Award (รางวัลศิษย์เก่าดีเด่น) ประจำปี 2026 ให้แก่ คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช ในฐานะบทพิสูจน์อันเป็นรูปธรรมในการใช้ความรู้เพื่อสร้าง "ผลกระทบเชิงบวกในวงกว้างและต่อเนื่อง" ให้แก่ประเทศชาติตลอดช่วงชีวิตการทำงานหลังสำเร็จการศึกษา
“ดิฉันเป็นเด็กชนบทจริงๆ ตอนเด็กๆ ไม่มีอะไรเลย ไม่มีไฟฟ้า มีแต่น้ำฝน”
คำพูดของคุณหญิงกัลยานี้ถูกใช้เพื่อเน้นย้ำถึงพลังของ “การศึกษา” ที่สามารถพลิกผันชีวิตได้ของเด็กหญิงจากจังหวัดนครราชสีมา ในยุคที่โอกาสทางการศึกษายังจำกัด และชีวิตในวัยเด็กนั้นต้องเผชิญกับความขาดแคลน คุณหญิงใช้ความใฝ่รู้จนสามารถก้าวเข้าสู่รั้วจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย และได้รับแรงสนับสนุนจากอาจารย์จนยื่นใบสมัครเข้าศึกษาต่อที่ อิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน สถาบันการศึกษาชั้นนำของโลก
หลังจากจบการศึกษาปริญญาเอกด้านฟิสิกส์ ถือเป็นผู้หญิงไทยคนแรกที่เรียนด้านฟิสิกส์นิวเคลียร์พลังงานสูง รวมถึงเป็น หนึ่งในผู้หญิงเอเชียกลุ่มแรกที่ได้ทำการทดลองที่ CERN (องค์การวิจัยนิวเคลียร์ยุโรป) ความสำเร็จนี้เป็นรากฐานสำคัญที่คุณหญิงกลับมาใช้ความรู้และประสบการณ์ดังกล่าวเพื่อพัฒนาประเทศชาติ
ผลงานที่คุณหญิงกัลยาทำในประเทศไทย และถือเป็น "ผู้นำที่สร้างผลกระทบที่สำคัญต่อสังคม" อย่างชัดเจนนำเสนอผ่าน 3 เสาหลักสำคัญของสังคมไทย
NECTEC การวางรากฐานเทคโนโลยียุคแรก
หนึ่งในบทบาทที่สำคัญที่สุดคือการเป็น ผู้ร่วมก่อตั้งศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (NECTEC) ในปี พ.ศ. 2529 (ค.ศ. 1986) ซึ่งเป็นช่วงที่เทคโนโลยีดิจิทัลในประเทศไทยยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น การก่อตั้ง NECTEC คือการตัดสินใจเชิงยุทธศาสตร์เพื่อ วางรากฐานระบบคอมพิวเตอร์และดิจิทัลในประเทศไทย และเร่งรัดการส่งเสริมเทคโนโลยี เพื่อให้ประเทศสามารถก้าวทันการเปลี่ยนแปลงของโลกในยุคนั้น ถือเป็นการสร้างรากฐานที่มั่นคงสำหรับการพัฒนาประเทศในยุคดิจิทัลต่อมา
ปฏิรูปการศึกษาผ่านนโยบาย "Coding for All" และ Unplugged Coding
ในฐานะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงศึกษาธิการ คุณหญิงกัลยาได้ริเริ่มนโยบาย “Coding for All” ในหลักสูตรการศึกษาตั้งแต่ระดับอนุบาล การปฏิรูปนี้เน้นการสอนแบบ “Unplugged Coding” เพื่อผลักดัน และมุ่งเน้นการฝึก กระบวนการคิดเชิงตรรกะ การแก้ปัญหา และการจัดลำดับความคิด ซึ่งเป็นทักษะพื้นฐานสำคัญของศตวรรษที่ 21
“การเขียนโค้ดไม่ใช่แค่เรื่องของเครื่องจักร แต่มันเกี่ยวกับจิตใจของมนุษย์”
ใจความสำคัญของการผลักดันกระบวนการคิดเชิงตรรกะจากคุณหญิงโค้ดดิ้ง มุ่งเน้นไปที่การพัฒนา กระบวนการคิดของมนุษย์ มากกว่าแค่การใช้เทคโนโลยี
20 ล้านต้น และหลักสูตร "ชลกร" เพื่อความยั่งยืน
ในด้านสิ่งแวดล้อม คุณหญิงกัลยาได้ก่อตั้ง มูลนิธิสถาบันราชพฤกษ์ ซึ่งได้ดำเนินการ ปลูกต้นไม้มากกว่า 20 ล้านต้นทั่วประเทศ ภายใต้ปรัชญา “ปลูกป่า ปลูกคน” ที่เน้นการสร้างจิตสำนึกรักธรรมชาติผ่านการศึกษาควบคู่ไปกับการลงมือปฏิบัติจริง นอกจากนี้ ยังมีการริเริ่ม โครงการ "ชลกร" เพื่อฝึกฝนคนในชุมชนให้จัดการทรัพยากรน้ำด้วยตนเองอย่างยั่งยืน ซึ่งช่วยบรรเทาปัญหาภัยแล้งและน้ำท่วม ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญต่อภาคเกษตรกรรมไทย
“เมื่อคุณปลูกต้นไม้ คุณไม่ได้ปลูกเพียงต้นไม้ คุณกำลังปลูกอนาคต” คุณหญิงกัลยา กล่าวถึงความมุ่งมั่นนี้
เพื่อเป็นเกียรติในโอกาสที่คุณหญิงกัลยา โสภณพนิช ได้รับรางวัลนี้ สมาคมศิษย์เก่าอิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน แห่งประเทศไทย (Imperial College Alumni Association of Thailand) ได้จัดกิจกรรม "BLUE PRESTIGE: THE DISTINGUISHED ALUMNI GALA" ขึ้นใน วันที่ 28 มกราคม 2569 ณ The Crystal Box, Gaysorn Urban Resort ชั้น 19 เพื่อพบปะบรรดาศิษย์เก่าในประเทศไทย และเป็นเกียรติในโอกาสที่คุณหญิงกัลยาได้รับรางวัล Distinguished Alumni Award 2026 ซึ่งถือเป็นผู้หญิงไทยคนแรกที่ได้รับรางวัลดังกล่าว
“ดิฉันอยากสร้างแรงบันดาลใจให้ผู้คนว่า ไม่ว่าคุณจะเกิดที่ไหน คุณสามารถเลือกที่ที่คุณจะไปได้ หากคุณมีการศึกษา” นี่คือความมุ่งมั่น และตั้งใจของผู้หญิงคนหนึ่งที่เชื่อมั่นในพลังของการศึกษา และความภาคภูมิใจสูงสุดตลอดมาก็คือการได้ช่วยเหลือผู้อื่น" คำตอบ และรอยยิ้มของคุณหญิงกัลยาสะท้อนสิ่งเหล่านี้ออกมาได้อย่างดี
พรรษา เริงพิทยา ตัวแทนจาก สมาคมศิษย์เก่าอิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน แห่งประเทศไทย กล่าวถึง การจัดงานในครั้งนี้ นอกจากจะเป็นการรวมตัวศิษย์เก่าจากอิมพีเรียล คอลเลจ ลอนดอน แล้วยังเพื่อเป็นเกียรติ และร่วมแสดงความยินดีให้กับคุณหญิงกัลยา โสภณพนิช สำหรับรางวัลศิษย์เก่าดีเด่นที่สร้างความเปลี่ยนแปลงให้กับประเทศ และโลก
“พวกเราภูมิใจอย่างยิ่งที่มีคุณหญิงกัลยาเป็นหนึ่งในศิษย์เก่าผู้ทรงเกียรติของเรา ซึ่งสะท้อน แก่นแท้ของรางวัลที่ทางมหาวิทยาลัยต้องการเชิดชู คือ ความมุ่งมั่นอย่างไม่ลดละในการเรียนรู้ การอุทิศตนเพื่อบริการ และการสร้างความเปลี่ยนแปลง”
สำหรับตัวคุณหญิงกัลยาเอง วิทยาศาสตร์ และการศึกษาถือเป็น 2 เรื่องที่ทำมาตลอดชีวิต และมุ่งมั่นที่จะสร้างคนไทยให้มีความรู้ เพื่อให้ก้าวข้ามวิกฤต และแข่งขันในเวทีโลกได้ การได้รับรางวัลในครั้งนี้ถือเป็นรางวัลชีวิตที่ทำให้หายเหนื่อยจากความพากเพียรที่ผ่านมา
“รู้สึกขอบคุณผู้ที่มาร่วมแสดงความยินดี ซึ่งถือเป็นกำลังใจให้เดินหน้าต่อไป” คุณหญิงเผยความรู้สึก
รางวัล Distinguished Alumni Award 2026 จึงเป็นเครื่องยืนยันว่า การนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี มาสร้างสรรค์เพื่อประโยชน์สาธารณะ คือคุณค่าที่ได้รับการยกย่องในระดับสากล และเป็นแรงผลักดันให้เกิดการพัฒนาอย่างยั่งยืนในสังคมอย่างแท้จริง