1 in 8 Billion: จะเป็นอย่างไร ถ้าชีวิตคือกล่องสุ่มที่เลือกไม่ได้ ลองเป็น 1 ใน 8 พันล้านคนผ่านเกมจำลองชีวิตที่สอนให้เราเข้าใจเพื่อนมนุษย์

ถ้าวันนี้คุณได้เกิดใหม่อีกครั้ง คุณอยากเกิดเป็นใคร?

คำถามที่ฟังดูเหมือนจินตนาการเล่น ๆ อาจกลายเป็นประสบการณ์ที่ทำให้เรากลับมาตั้งคำถามกับชีวิตของตัวเอง เมื่อเกม ‘1 in 8 Billion’ ถูกเผยแพร่สาธารณะให้ทุกคนลองมาใช้ชีวิตครั้งที่สองด้วนกัน

โดยเกมออกแบบด้วยแนวคิดที่อยากให้ทุกคนลองสัมผัสความรู้สึกว่า ชีวิตเป็นสิ่งที่เราไม่ได้เลือกตั้งแต่ต้น เรามีชีวิตอยู่เพียงครั้งเดียว และโลกใบนี้ก็กว้างใหญ่ เต็มไปด้วยผู้คนที่ใช้ชีวิตแตกต่างกันไป

ประเทศที่เกิด ครอบครัว และฐานะความเป็นอยู่ของผู้เล่น จะสุ่มจากสถิติการเกิดที่เกิดขึ้นจริง ส่วนชีวิตหลังจากนั้นจะดำเนินไปตามข้อมูลสถิติจริงของประเทศนั้น ๆ ทั้งอายุขัย รายได้ การศึกษา สุขภาพ และปัจจัยอื่น ๆ

ความน่าสนใจคือ เมื่อลองใช้ชีวิตเหล่านั้น เราไม่ได้แค่เรียนรู้ความแตกต่างของผู้คน แต่กำลังเผชิญหน้ากับความจริงข้อหนึ่งที่อาจหลงลืมไปในชีวิตประจำวัน นั่นคือ มนุษย์ไม่ได้เป็นผู้เลือกทุกสิ่งที่ประกอบขึ้นมาเป็นชีวิตของตัวเอง

สิ่งเหล่านี้ชวนให้เรากลับมาทบทวนว่า เบื้องหลังรอยยิ้ม ความสำเร็จ น้ำตา หรือความล้มเหลวของใครสักคน เรื่องราวที่เราคิดว่าเป็นอาจไม่ได้เป็นไปตามที่เราคิดก็ได้ 

กำเนิดอีกครั้ง

การจำลองการเกิดใหม่ใน 1 in 8 Billion เหมือนกับกล่องสุ่ม เราไม่มีทางรู้ได้เลยว่า ตัวเราจะเป็นลูกของใคร สัญชาติอะไร หรือต้องอยู่ในเงื่อนไขชีวิตแบบไหนบ้าง 

คงเหมือนกับชีวิตคนเราที่เลือกเกิดไม่ได้… 

แต่สุดท้ายเกมก็ค่อย ๆ พาเราเข้าไปอยู่ในเส้นทางชีวิตของใครสักคนหนึ่ง ค่อย ๆ เปิดรับมุมมอง และเรื่องราวที่ต้องเจอในชีวิตธรรมดาแต่ละวัน

คุณอาจเป็นพี่ชายคนโตของบ้านครอบครัวคนจีนที่ต้องดูแลน้อง ๆ หรืออาจเป็นผู้หญิงในครอครัวมุสลิมที่อยากจะเรียนต่อ แม้โรคร้ายจะมาปกคลุม 

แล้วตลอดเส้นทางการเติบโต ทุกทางเลือกของชีวิต คุณจะเห็นข้อมูลสถิติของเพื่อนร่วมชาติว่า พวกเขาเองก็เจอสถานการณ์ต่าง ๆ อยู่เหมือนกัน

ยกตัวอย่างเช่น คุณเป็นหญิงชาวซูดานที่เกิดมาด้วยร่างกายที่ไม่แข็งแรง เป็นไข้มาลาเรียจนไข้ขึ้นสูง (ข้อมูลจาก WHO ปี 2023 บอกว่า ผู้เสียชีวิตจากไข้มาลาเรีย 76% เป็นเด็กอายุต่ำกว่า 5 ปี)  อยากเรียน แต่ไม่ได้เรียน เพราะผู้ใหญ่ไม่ให้ลูกสาวไปเรียนไกลบ้าน ข้อมูลจาก UNESCO ปี 2023 ระบุว่า เด็กชั้นประถมศึกษาทั่วโลกราว 78 คนอยู่นอกระบบโรงเรียน เป็นต้น

หรือในช่วงบั้นปลาย ชายชาวจีนอาจต้องเสียเงินมหาศาลไปกับการรักษาตัวเอง และมองเห็นเพื่อนวัยเดียวกันจากโลกใบนี้ไปอย่างไม่มีวันกลับ 

การที่เราได้มีโอกาสเข้าไปรับรู้มุมมอง ความรู้สึกของคนที่ไม่รู้จักหรือแตกต่างจากเรา ทางจิตวิทยาเรียกว่า ‘Perspective Taking’ หรือการลองมองจากมุมมองของผู้อื่น 

อธิบายให้ชัดเจนขึ้น ‘Perspective Taking’ ก็คือ ความสามารถในการลองเอาตัวเองไปอยู่ในสถานการณ์ของคนอื่น ซึ่งทำให้มุมมอง ประสบการณ์ และความเชื่อของบุคคลนั้น 

แต่ในความเป็นจริง เราไม่มีทางเข้าใจมุมมองของคนอื่นได้อย่างสมบูรณ์แบบ อย่างไรก็ตาม ความพยายามอย่างตั้งใจที่จะทำความเข้าใจว่าอีกฝ่ายมองสิ่งต่าง ๆ สามารถช่วยสร้างเส้นทางการเชื่อมต่อใหม่ ๆ ในสมอง ทำให้เกิดการเรียนรู้อย่างแท้จริง และเปลี่ยนแปลงวิธีที่เรามีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นได้

เหมือนกับการที่เกมพาเราไปสำรวจชีวิตของคนคนหนึ่ง และจารึกมันไว้บนเว็บไซต์ ทำให้เราได้เห็นความเชื่อมโยงระหว่างประสบการณ์ส่วนบุคคลกับเงื่อนไขทางสังคม ทั้งครอบครัว การศึกษา สุขภาพ และโอกาสในชีวิต ซึ่งล้วนมีส่วนกำหนดเส้นทางการเติบโตของผู้คนในแต่ละสังคม

หนึ่งชีวิตจากแปดพันล้านชีวิต สอนอะไรเราได้บ้าง

จริง ๆ แล้ว เกมหรือสื่อบันเทิงเป็นเครื่องมือที่ดีในการเข้าอกเข้าใจผู้อื่น

งานวิจัยหลายชิ้นระบุตรงกันว่า แนวคิดของการทำเกมเริ่มต้นจากการจำลองผู้สร้างไปอยู่ในสถานการณ์ต่าง ๆ อีกทั้งเกมบางประเภทเปิดพื้นที่ให้ผู้เล่นรับบทเป็นคนที่มีข้อจำกัดหรือทางเลือกไม่เหมือนตัวเอง ผู้เล่นจึงต้องพิจารณาว่าจะทำอะไรเมื่ออยู่ในสถานการณ์นั้น ก็อาจช่วยให้ผู้เล่นสำรวจมุมมองที่ไม่คุ้นเคยได้ 

ซึ่งกระบวนการเหล่านี้ ถือเป็นส่วนหนึ่งของ Perspective Taking 

ดังนั้น เมื่อเราได้ลองเป็นคนอื่น ได้ลองเข้าใจชีวิต รับมุมมองของคนอื่นเข้ามาไว้ในตัวตนของเรา บทความวิจัยเรื่อง Perspective-Taking as a Strategy for Improving Intergroup Relations: Evidence, Mechanisms, and Qualications บอกว่า จะสามารถช่วยเพิ่มมุมมองเชิงบวก ลดอคติและภาพจำเดิม ๆ ยอมรับความจริงเกี่ยวกับปัญหาความเหลื่อมล้ำและการถูกเลือกปฏิบัติในสังคม โดยไม่ปฏิเสธหรือมองข้ามปัญหา

1 in 8 Billion คือจุดเริ่มต้นของการทำความรู้จักชีวิตใครสักคน จากหนึ่งชีวิตที่เราได้ลองสัมผัส ยังมีอีกนับพันล้านชีวิตที่เราไม่เคยรู้จัก แต่ละคนต่างมีเรื่องราว เงื่อนไข และประสบการณ์ที่หล่อหลอมให้พวกเขาเป็นอย่างที่เป็น

การได้ลองใช้ชีวิตผ่านเกมเพียงไม่กี่นาที อาจไม่ทำให้เราเข้าใจใครได้ทั้งหมด แต่อย่างน้อยก็เปิดโอกาสให้เราได้มองโลกผ่านสายตาของคนอื่น และเริ่มทำความเข้าใจชีวิตที่แตกต่างจากเรา

เพราะการเข้าใจผู้อื่นอาจเริ่มต้นจากเรื่องเล็ก ๆ อย่างการเปิดใจรับฟังเรื่องราวของใครสักคน และ 1 in 8 Billion ก็เป็นอีกหนึ่งพื้นที่ที่ชวนให้เราเริ่มต้นทำความรู้จักผู้คนบนโลกใบนี้ ทีละหนึ่งชีวิต

สามารถทดลองเกิดใหม่อีกครั้งได้ที่ https://1in8b.life/th/

 

อ้างอิง

Chang, L. (2026). Empathy and perspective-taking in literary fiction: A systematic review and meta-analysis of psychological evidence and theoretical insights. Frontiers in Psychology, 17, Article 1865031. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2026.1865031

Organisation for Economic Co-operation and Development. (2024). Perspective taking.

Todd, A. R., & Galinsky, A. D. (2014). Perspective-taking as a strategy for improving intergroup relations: Evidence, mechanisms, and qualifications. Social and Personality Psychology Compass, 8(7), 374–387. https://doi.org/10.1111/spc3.12116

How Perspective-Taking Helps Us Understand Others and Ourselves / Psychology Today

What is Perspective Taking? The Basics & Benefits Explained / amp CREATIVE

This Thought Experiment Should Be Mandatory For Every Business Leader / Corporate Rebel