กีเยร์โม เดล โตโร: 22 นาทีที่โลกไม่ลืม ย้อนรอยเสียงปรบมือที่ยาวนานที่สุดใน 'เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์'

เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ถือว่าเป็นเทศกาลที่คนทำภาพยนตร์ต้องการไปเยือนสักครั้งในชีวิต 

เพราะเทศกาลนี้ให้คุณค่ากับคนทำภาพยนตร์และเปิดพื้นที่ให้กับเฉดสีอันหลากหลายของภาพยนตร์ทั่วโลก ไม่ได้พูดถึงหนังที่ได้รับความนิยมหรือคว้าใจผู้ชมได้อยู่หมัดเพียงอย่างเดียว

นอกจากนี้ ภายในงานยังมีโปรดิวเซอร์ นักลงทุน ผู้จัดจำหน่าย และแพลตฟอร์มสตรีมมิงเดินทางมายังคานส์เพื่อซื้อขายลิขสิทธิ์หนัง รวมถึงยังมีภาพยนตร์ที่ฉายที่นี่เป็นครั้งแรก นี่จึงเป็นเหตุผลที่ทำให้เทศกาลหนังเมืองคานส์เป็นช่วงเวลาที่หลายคนรอคอยไม่ต่างจากรางวัลออสการ์ 

จริงอยู่ที่เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ดำเนินมาเป็นเวลากว่า 79 ปี แต่ถ้าพูดถึงโมเมนต์ที่ตราตรึงใจผู้ชม คงหนีไม่พ้นเสียงปรบมือที่ยาวนานถึง 22 นาทีของผู้ชมใน Grand Théâtre Lumière เมื่อปี 2006 ที่มอบให้ PAN’S LABYRINTH ซึ่งกำกับโดย กีเยร์โม เดล โตโร (Guillermo del Toro)

เราจึงอยากพาผู้อ่านทุกคนย้อนกลับไปยังช่วงเวลาที่ Guillermo del Toro ได้รับเสียงปรบมือที่ยาวนานที่สุด และถูกจารึกไว้ในประวัติศาสตร์ของ ‘เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์’

‘PAN’S LABYRINTH’ โลกแฟนตาซีที่สะท้อนโลกจริง

PAN’S LABYRINTH เป็นเรื่องราวของ ‘โอเฟเลีย’ เด็กหญิงวัย 11 ปี ที่บังเอิญเจอกับสิ่งมีชีวิตแสนประหลาด ระหว่างที่เธอต้องย้ายไปอยู่กับแม่ซึ่งกำลังตั้งครรภ์ และพ่อเลี้ยงผู้เป็นนายทหารสุดเผด็จการหลังสงครามการเมืองสเปน

ภาพยนตร์สะท้อนความลึกลับของโลกแฟนตาซีของเขาวงกต การสอนชีวิตผ่านภารกิจที่ ‘ฟอน’ สิ่งมีชีวิตหน้าตาประหลาดมอบไว้ให้กับโอเลเฟีย รวมถึงความโหดร้ายของสงคราม การกดขี่ และการเติบโตของเด็กคนหนึ่งที่พยายามรักษาทั้งครอบครัวและความถูกต้องเอาไว้

เดล โตโรยังพาคนดูไปสำรวจโลกที่เต็มไปด้วยความไร้เดียงสา และโลกที่เต็มไปด้วยความจริง เปิดพื้นที่ให้คนดูตีความ ชวนคิดต่อ คือ เหตุผลที่ทำให้หลายคนบอกว่า PAN’S LABYRINTH เป็นผลงานขึ้นหิ้งของ กีเยร์โม เดล โตโร 

เดล​  โตโรเองก็เคยให้สัมภาษณ์ว่า เขาต้องการทำให้ภาพยนตร์นี้เป็นเทพนิยายด้านมืดที่ไม่ใช่แค่หนังแฟนตาซีแต่เป็นเทพนิยายต่อต้านฟาสซิสต์ที่พูดถึงการตัดสินใจและเสรีภาพของมนุษย์

เนื่องจากหัวใจของเรื่องคือการนำโลกแห่งจินตนาการมาวางคู่กับโลกแห่งความจริงที่เต็มไปด้วยการกดขี่ โดยเฉพาะภายใต้ระบอบฟาสซิสต์ในสเปนปี 1944 เพื่อทำให้เห็นว่า ในโลกที่ผู้ใหญ่ถูกระบบกดทับ เด็กอย่างโอเฟเลียกลับเป็นคนที่ยังมีโอกาสเลือกว่าจะเชื่ออะไร และจะยืนอยู่ข้างไหน

เพราะสุดท้ายที่นิยามตัวตนของเราคือการตัดสินใจที่เราเลือกเอง

ในวงการภาพยนตร์ กีเยร์โม เดล โตโร เลือกฉาย PAN’S LABYRINTH ครั้งแรกที่เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์ และเป็นภาพยนตร์ที่เปลี่ยนชีวิตเขาไปตลอดกาล

เสียงปรบมืออันยาวนานกว่า 22 นาที

PAN’S LABYRINTH ถูกฉายรอบปฐมทัศน์ในวันที่ 27 พฤษภาคม 2006 ซึ่งเป็นช่วงเกือบท้ายของเทศกาล สำหรับเดล โตโร เขาก็ไม่ได้คาดหวังอะไรมาก เพราะคนส่วนใหญ่เริ่มทยอยกลับและคิดว่ามันจะผ่านไปอย่างเงียบ ๆ 

ถึงอย่างนั้น ระหว่างฉาย เขาเริ่มเห็นคนดูโฟกัสกับหนังอย่างเต็มที่ ไม่ได้ลุกออกไป เริ่มพูดคุยกันและแสดงความเห็นตลอดทั้งเรื่องจนรู้ว่าภาพยนตร์ของเขาทำงานกับความคิดและหัวใจคนดูแล้วจริง ๆ 

เมื่อภาพยนตร์จบลง ไฟในโรงเปิดขึ้น ทุกคนก็ลุกขึ้นปรบมือทันที และเสียงก็ดังอยู่แบบนั้นนานถึง 22 นาที 

“มันยากที่จะอธิบายว่าความรู้สึกนั้นเป็นยังไง เมื่อมันยาวนานขนาดนั้น ในช่วงสามถึงสี่นาทีแรก ผมเหมือนยืนอยู่ในพื้นที่แห่งการยอมรับและความสุข แต่พอผ่านไปสิบนาที คุณไม่รู้แล้วว่าควรทำอะไร” เดล โตโรบอก

กระทั่ง Alfonso Cuarón ผู้กำกับชาวเม็กวิโกและเพื่อนสนิทของเขาตบหลังแล้วพูดว่า “ยอมให้ตัวเองได้รับความรักครั้งนี้เถอะ” เดล โตโรเลยจึงปล่อยให้ตัวเองได้รับคำชื่นชมอยู่ตรงนั้นจนเจ้าหน้าที่มาเปิดประตูโรงภาพยนตร์ให้คนทยอยเดินออกไป 

นับตั้งแต่วันนั้น ยังไม่มีผู้กำกับคนไหนที่ทำให้คนดูยืนปรบมือได้นานถึง 22 นาที ทำให้ชื่อของเดล โตโรถูกบันทึกไว้ในหน้าประวัติศาสตร์วงการภาพยนตร์ ในฐานะผู้กำกับมากฝีมือและเจ้าของเสียงปรบมือที่ยาวนานที่สุดของเทศกาลภาพยนตร์ที่ทรงอิทธิพลที่สุดแห่งหนึ่งของโลก

การพา PAN’S LABYRINTH มาเมืองคานส์อีกครั้งในรอบ 20 ปี 

ปี 2026 Pan's Labyrinth ได้รับเลือกให้กลับมาฉายที่เทศกาลภาพยนตร์เมืองคานส์อีกครั้งในรอบ 20 ปีในหมวด Cannes Classics ซึ่งเป็นสายฉายสำหรับหนังคลาสสิกและงานรีสโตร์สำคัญของเทศกาล

ซึ่งเดล โตโรนำภาพยนตร์ของเขามาฉายใหม่ในเวอร์ชัน 4K restoration ดูแลทุกรายละเอียดด้วยตัวเอง เพื่อให้หนังกลับมาฉายในคุณภาพดีที่สุดเท่าที่เคยมี

หลังฉายเขาก็ยังคงได้รับเสียงปรบมืออย่างอบอุ่นไม่ต่างจาก 20 ปีก่อน 

“มันแปลกมากนะครับ แม้ว่าผมจะหุ่นดีขนาดนี้ ผมก็ยังชินกับการถูกชื่นชมหรือได้รับการยกย่องขนาดนั้น” เขาให้สัมภาษณ์ติดตลกหลังการฉายภาพยนตร์จบลง

นอกจากการพูดถึงความทรงจำในคานส์ เขายังสะท้อนมุมมองต่อวงการภาพยนตร์ในปัจจุบันที่กำลังถูกแทรกแซงด้วยเทคโนโลยีใหม่ ๆ โดยเฉพาะการพูดถึง AI กับงานสร้างสรรค์

เขาบอกว่า “น่าเสียดายที่เรากำลังอยู่ในยุคที่ทำให้หนังเรื่องนี้เกี่ยวข้องกับปัจจุบันมากกว่าที่เคย เพราะหลายคนบอกเราว่า การต่อต้านไม่มีประโยชน์ และศิลปะสามารถสร้างได้ด้วยแอปหนึ่งแอป”

แต่เขายังเชื่อว่า งานสร้างสรรค์ที่แท้จริงยังต้องมาจากมนุษย์ จากความรู้สึก ความเชื่อ และประสบการณ์ที่เทคโนโลยีไม่สามารถแทนที่ได้

“ผมเชื่อเหมือนกับเด็กผู้หญิงชื่อโอเฟเลียใน Pan’s Labyrinth ว่า ถ้าเรายังทิ้งร่องรอยบางอย่างไว้ ถ้าเราใช้ศรัทธาและความเข้มแข็งต่อสู้กับสิ่งนั้น ก็ยังมีความหวัง”

แม้กาลเวลาจะหมุนไปมากกว่า 2 ทศวรรษ แต่ Pan's Labyrinth ยังคงถูกพูดถึงเสมอ เพราะมันเป็นภาพยนตร์ที่ทำให้ผู้ชมกลับมามีความหวังอีกครั้ง 

เช่นเดียวกับชื่อของ  กีเยร์โม เดล โตโร ที่ถูกบันทึกว่าเป็นผู้กำกับมากฝีมือ ชายผู้เชื่อว่า ศิลปะเกิดขึ้นจากหัวใจ ความเชื่อ และความกล้าที่จะเล่าเรื่องบางอย่างออกมา

นี่จึงเป็นเหตุผลที่ Pan’s Labyrinth ไม่ได้เป็นเพียงหนังคลาสสิกของ Cannes Film Festival แต่ยังเป็นร่องรอยสำคัญในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์โลก

 

ภาพ: IMDb, Getty Images

 

อ้างอิง

What Did It Feel Like to Receive the Longest Standing Ovation at Cannes? / GQ

Longest standing ovation at Cannes lasted 22 minutes; was for a low-budget film that made $55 million in DVD sales / Hindustan Times

20 years after a 22-minute ovation, Guillermo del Toro / Washington Post