‘Missing Post Office’ ไปรษณีย์ที่เก็บจดหมายถึงคนที่จากไป

ถึงจะไม่ได้อยู่ในชีวิต แต่ยังอยู่ในหัวใจ

การสูญเสียใครสักคนอาจเป็นเรื่องยากสำหรับหลายคน แต่บนเกาะอาวาชิม่า จังหวัดคางาวะ ประเทศญี่ปุ่น มี ‘Missing Post Office’ ที่ทำการไปรษณีย์เล็ก ๆ แห่งหนึ่งที่ทำหน้าที่เก็บรักษาความทรงจำเหล่านั้นไว้

ที่นี่เปิดรับจดหมายถึงคนที่อาจไม่มีวันตอบกลับ ไม่ว่าจะเป็นคนที่จากไป คนที่เรายังคงคิดถึง หรือแม้แต่ตัวเองในอนาคต

เพราะบางครั้ง การเขียนถึงใครสักคนไม่ได้มีไว้เพียงเพื่อให้เขารับรู้ แต่อาจเป็นอีกวิธีหนึ่งที่ช่วยให้หัวใจของเราค่อย ๆ ยอมรับความจริง และเรียนรู้ที่จะอยู่กับการลาจากคนที่เราคิดถึงสุดหัวใจ 

เริ่มจากนิทรรศการแห่งความหวัง

จุดเริ่มต้นของ ‘Missing Post Office’ มาจาก ‘ซายะ คูโบตะ’ ศิลปินชาวญี่ปุ่น เธอเลือกใช้ที่ทำการไปรษณีย์เก่าบนเกาะอาวาชิม่า จังหวัดคางาวะ ซึ่งหยุดทำการมาตั้งแต่ปี 1991 เป็นสถานที่จัดนิทรรศการศิลปะแบบจัดวาง (installation art) ในเทศกาล Setouchi Triennale ปี 2013

ภายในนิทรรศการมีกล่องจดหมายโลหะจำนวนมากแขวนเรียงรายอยู่ เมื่อเขย่ากล่องจะเกิดเสียงคล้ายคลื่นทะเล เพราะเธอได้รับแรงบันดาลใจจากบรรยากาศของเกาะ แล้วจินตนาการถึงข้อความในขวดโหลที่ถูกคลื่นซัดขึ้นฝั่ง

ผู้ชมยังสามารถเขียนจดหมายถึงใครก็ได้ ไม่ว่าจะเป็นคนรักเก่า คนที่จากไป หรือแม้แต่ตัวเองในอนาคต ขณะเดียวกันก็สามารถอ่านจดหมายที่คนอื่นเคยเขียนทิ้งไว้ และข้อความเหล่านั้นก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของงานศิลปะไปโดยปริยาย

หลังเทศกาลจบลง เดิมอาคารไปรษณีย์หลังนี้จะถูกรื้อถอน แต่ ‘คัตสึฮิสะ นากาตะ’ อดีตนายไปรษณีย์ผู้รักอาคารแห่งนี้มากจนตัดสินใจตัดสินใจซื้ออาคารไว้ และไปเจรจากับคูโบตะเพื่อให้ตึกยังคงอยู่ และเปิดรับจดหมายจากผู้คนทั่วประเทศถึงใครบางคนที่อาจไม่มีวันตอบกลับ

จดหมายที่แม่เขียนถึงลูกสาว

ปี 2015 จดหมายชุดแรกเริ่มถูกส่งมาถึง หลายฉบับเริ่มต้นด้วยคำเรียก ‘ลูกสาวของแม่’ และลงท้ายด้วย ‘จากแม่ของลูก’

หนึ่งในเรื่องราวที่ถูกพูดถึง คือจดหมายจากคุณแม่ที่ต้องสูญเสียลูกสาวในวัยสามสิบกว่า 

วันนี้เธอกลายเป็นคุณยายที่ต้องเลี้ยงหลานสองคน และมักเขียนจดหมายเล่าชีวิตประจำวันของหลาน ๆ ตั้งแต่เรื่องการเรียนไปจนถึงเมนูอาหารที่ลูกสาวเคยชอบ

นากาตะจึงจินตนาการว่า คุณแม่คนนั้นคงเขียนจดหมายหลังจากส่งหลาน ๆ ไปโรงเรียนเสร็จ หรือในช่วงเวลาที่เธอคิดถึงลูกสาวขึ้นมา

ส่วนหนึ่งของจดหมายเขียนว่า “เมื่อวานลูก ๆ ของเธอกลับมาจากโรงเรียนอย่างดีใจ พวกเขาบอกว่าสอบได้คะแนนเต็ม 100 หลาน ๆ อยากให้ลูกเห็นเป็นคนแรก เลยเอากระดาษข้อสอบวางไว้หน้ารูปของเธอ ยังไงก็ช่วยชมพวกเขาจากบนสวรรค์ด้วยนะ”

คุณแม่ยังเล่าถึงความฝันในคืนหนึ่งที่ทำให้เธอร้องไห้ และอยากให้ลูกสาวยกโทษให้

“ในฝันมีคนบอกว่าลูกตายไปแล้ว และไม่ได้อยู่ที่นี่อีกต่อไป แม่ร้องไห้เสียงดังจนสะดุ้งตื่น แม่ขอโทษนะ แม่ปกป้องลูกไม่ได้จนถึงที่สุด โปรดยกโทษให้แม่ด้วย”

สุดท้าย เธอเดินทางมาที่ Missing Post Office เพื่อบอกนากาตะว่า การเขียนจดหมายช่วยให้เธอค่อย ๆ ยอมรับว่า แม้จะไม่ได้อยู่เคียงข้าง แต่แม่ก็จะยังรักและคิดถึงลูกเสมอ

ไปรษณีย์ที่รับฝากจดหมายแห่งความคิดถึง

ตลอดเวลากว่า 10 ปีที่ผ่านมา มีจดหมายและโปสการ์ดมากกว่า 55,000 ฉบับถูกส่งมายังไปรษณีย์เล็ก ๆ กลางเกาะแห่งนี้ ทุกวันเสาร์บ่าย ‘คัตสึฮิสะ นากาตะ’ จะเดินเข้ามาในอาคารหลังเดิม ประทับตรา และจัดการจดหมายทีละฉบับ

บางฉบับเขียนถึงคนรักเก่า บางฉบับเขียนถึงตัวเองในอนาคต และอีกหลายฉบับเขียนถึงคนที่จากไปแล้ว

ทุกวันนี้ Missing Post Office กลายเป็นสถานที่ที่นักท่องเที่ยวจากหลายประเทศแวะเวียนมาอ่านเรื่องราวที่ผู้คนทิ้งไว้ในซองจดหมาย แต่สำหรับใครหลายคน ที่นี่อาจไม่ใช่เพียงสถานที่ท่องเที่ยว

มันคือที่พักของความคิดถึง

“ที่นี่คือสถานที่ที่คอยโอบรับและเก็บรักษาความรู้สึก ที่ผู้คนไม่อาจระบายหรือแบ่งปันกับที่อื่นได้ ทั้งช่วงเวลาที่เศร้าที่สุดและช่วงเวลาที่มีความสุขที่สุด เราอยู่ที่นี่เพื่อรับฟังและรับรู้ความรู้สึกเหล่านั้น”

ทุกวันนี้ Missing Post Office กลายเป็นสถานที่ท่องเที่ยว มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเข้ามาแวะอ่านเรื่องราวต่าง ๆ และมีอีกหลายคนจากทั่วมุมโลกเขียนจดหมายถึงสถานที่แห่งนี้ 

เพราะบางครั้ง จดหมายก็ไม่ได้ถูกเขียนขึ้นเพื่อรอคำตอบ แต่ถูกเขียนขึ้นเพื่อบอกกับใครบางคนที่ไม่ได้อยู่ตรงนี้แล้วว่า ‘เรายังคิดถึงเขาอยู่เสมอ’

 

อ้างอิง

Missing Post Office / Atlas Obscura

Island post office in Kagawa accepts mail to dead loved ones / The Asahi Shimbun

The feelings flow in letters sent to Japan’s Missing Post Office / Postal times

On Japan’s Awashima Island, the Missing Post Office invites undelivered letters & words to lost ones / NOWNESS